Thứ Tư, 30 tháng 1, 2013

Góp Nhặt ...Một Thời Hoa Lửa....03


Tôi khâm phục và trân trọng trí nhớ của ducthao , mô tả rất chi tiết tuyến đường từ Nimit vào cao mê lai và độ khốc liệt của nó , dù tôi đã ra quân rời khỏi con đường ấy hơn 30 năm . Nhưng khi bất cứ ai nhắc lại con đường ấy nó có tác động rất mạnh đến cãm xúc trong tôi , nó luôn dâng trào một nổi niềm đau thương nhớ về 2 đồng đội của tôi đã nằm xuống nơi con đường đó . Dù ngày ấy sự gian khổ và khốc liệt nơi con đường ấy làm cho tôi chai lì cãm xúc đau thương chấp nhận nuốc nước mắt vào trong khi vuốt mắt đồng đội với lời nguyện cầu hãy ra đi thanh thản hoặc khi nhận được hung tin đồng đội đã hy sinh nhưng không được nhìn thấy mặt và để rồi sau đó khi nhận nhiệm nơi tuyến đường ấy cứ lầm lủi thực hiện nhiệm vụ , đôi lúc sự mệt nhọc căng thẳng lấn át cả sự sợ hãi ... rồi mặc cho số phận đời người lính chiến nơi xứ người sống nay chết mai . Tôi xin thành thật chia sẽ một vài cãm xúc yêu thương ( cả đau thương ) với những người từng là đồng đội nơi chiến trường mà chúng ta có một thời như thế ! 



  VIẾT THEO CÂU CHUYỆN CỦA CHỊ HƯƠNG RỪNG VÀ ANH D32 F5.
     Để tiếp câu chuyện của chị Hương Rừng, và đoạn cuối của anh d32f5 ( có lộn không, d23f5 mới đúng chứ), duc thao xin tham gia vài dòng về con đường dẩn từ ngã ba con voi vào cao điểm Cao mê lai cho rõ hơn một chút.

     Quãng thời gian trước đó, khi ta mới vừa giải phóng đến các khu vực cận biên Thái_Cam xong, các đơn vị được chia địa bàn để chốt giữ, truy quét, ngăn chặn địch quay trở lại chống phá ta và bạn. Hướng sư 5 cũng vậy, trong đó có khu vực gọi là cao điểm Cao mê lai, một vị trí giáp Thái, một cao điểm cao 322m so với mực nước biển, tên quân sự còn gọi là cao điểm X12, lính khu vực quen gọi tắt là Mê lai cho dễ. Lúc nầy xung quanh khu vực cao điểm là rừng nguyên sinh nhiều tầng, rừng rất rậm và khí hậu khá khắc nghiệt.

    Thời điểm 1979 đến 1980, chỉ ngay tại ngã ba con voi,ở Ni mit là có dân cư sinh sống , còn từ đó đi vào Cao mê lai, khoảng 30km là một con đường rừng, càng đi sâu vào càng rậm rạp. Đầu tiên xuất phát từ Ni mit , con đường chạy dài theo hai bên trảng trống, có lẻ là ruộng lúa của dân ngày xưa, nay không còn canh tác, nên thay vào đó là các đám cỏ tranh chạy dài đến phum Kôp (lớn) khoảng 4km. Phum Kôp vốn là một vườn cây ăn trái khá lớn, có nhiều cây xoài, cam, táo...cổ thụ, được lấy nước bởi một con suối khá sâu, đầu nguồn có lẻ từ mỏ vẹt (cứ pot bên Thái) chảy qua, rồi xuôi về hướng Tà'kông K'rao... Con suối nầy có nhiều đoạn khá sâu, quanh năm có nước. Nước dưới suối lạnh lắm, và đặc biệt là cá rất nhiều, có những con thác lác nặng đến hơn 20 ký. Tại con suối nầy, thói quen đánh cá bằng chất nổ cũng làm mất đi của tiểu đoàn chúng tôi mấy tay súng, cả thương lẩn tử, khi tiểu đoàn chúng tôi nhận chốt vào khoảng năm 1983. Nói chung từ ngã ba con voi vào khu vực Kôp thời đó địa hình khá trống trải, an toàn.

     Bắt đầu qua cầu Kôp, một cây cầu cây do công binh ta xây dựng, tiểu đoàn chúng tôi quen gọi theo địa danh quân sự là cầu 30, địa hình bắt đầu rậm hơn. Tuy nhiên chỉ là rừng dầu thưa xen kẻ trảng tranh, thỉnh thoảng có các gò cao trên mọc các giống cây tạp, và ụ mối lúp xúp. Con đường bắt đầu từ đây vào Cao mê lai là một con đê chắn lũ, không biết đào đắp từ lúc nào, nhưng khá kiên cố và chắc chắn, có nơi cao cách phía dưới chân khoảng 3m, và mặt đê cũng dầy tầm cở độ cao nầy, nên xe cơ giới chạy trên mặt đê cũng dể dàng. Tuy nhiên, có nhiều đoạn không biết do thiên nhiên hay con người tác động, con đê bị đứt quảng, chứ không liên tục, nhất là đoạn vào tới cầu 20. Đoạn đường nầy mùa khô thì dể đi, nhưng mùa mưa nước lớn, cộng thêm phía Thái xả đập, nước tràn ngập lên tới ngực, chảy xiết rất khó di chuyển, nhất là khi làm nhiệm vụ tải tử và thương. Về tác chiến thì sợ nhất là vừa chớm đầu mùa khô, khi nước vừa rút, cỏ tranh lên rậm rạp che phủ đường đi, rất dể bị vướng mìn và bị địch phục kích gài giật.

    Đi tầm 4km thì vào tới cầu 20, một vị trí chiến lược để vào căn cứ phòng ngự Mo hơn. Vị trí cầu nầy được đánh dấu bởi trục giao nhau giữa hai con đê chắn lũ. Một trục từ Kốp vào Mo hơn và một trục từ điểm giao nhau chạy dài về hướng mỏ vẹt. Địa hình khu vực nầy có rậm hơn một chút nhưng cơ bản hai bên đường vẩn là trảng tranh xen kẻ rừng dầu. Một số nơi gần sát đường có các bụi trâm bầu khá lớn. Do nằm trên độ cao, nên tầm quan sát từ cầu 20 ra xung quanh là khá rộng, nhất là về hướng chủ yếu địch hay vào tập kích, hướng bắc. Bên nam cầu có một hồ nước khá lớn gần bao hết địa hình nên chốt cầu không sợ địch tiếp cận về hướng nầy. Nhưng nếu địch bao vây đánh mạnh ép ta về hướng nầy, ta sẻ gặp khó khăn vì khó có đường rút. Còn lại hai trục đường đê thì có chính diện hẹp, nên địch cũng khó triển khai đội hình đánh vào. Khi mới rút bỏ Cao mê lai lùi về Mo hơn, mặc dù trước đó công binh trung đoàn chốt giữ bị pot từ mỏ vẹt đưa lực lượng qua đánh bức, nhưng tiểu đoàn chúng tôi cũng chỉ đưa ra chốt cầu nầy có 7 tay súng, vì thực tình mặt đê cầu khá hẹp, không có chổ để triển khai. Sau nầy trước sức ép của địch từ hướng mỏ vẹt ngày càng mạnh, cao điểm có lúc ta đóng chốt nơi nầy đến hơn 20 tay súng, tăng cường cả đại liên, cối 60 và máy thông tin PRC mà vẩn bị địch dùng lực lượng lớn đánh bứt một bên cầu (hướng Kốp vô), gây cho ta thương vong cũng đáng kể dù bọn chúng cũng trả giá đắt.

    Lại đi tiếp từ cầu 20 về hướng Mo hơn, theo trục đê 2 km thì bờ đê chấm dứt. Đoạn nầy ta đi ở trên cao, địa hình hai bên khá thấp, nên tầm nhìn cũng thoáng. Nhưng sau nầy rất nhiều anh em lính ta đã hy sinh ngay cái đoạn được cho là trống trải nầy, kể cả D2 của duc thao lẩn c 19 của E. Đoạn đứt ngang về Mo hơn 2 km nửa chúng tôi quen gọi là dốc. Địa hình lúc nầy do xuống thấp rồi nên bắt đầu rậm rạp đến rợn người vào mùa mưa. Bên hướng bắc đường có một bụi trâm bầu khá lớn, nơi mà sau nầy ròng rã suốt nhiều tháng trời, tiểu đoàn phải cử ra một bộ phận chốt đường gồm 2 tổ 6 tay súng. Có lúc hết người cũng phải 1 tổ 3 tay súng, để chống địch ra gài mìn, phục kích, nổ mìn phá đường chặn viện để bao vây ta.

    Vào đến căn cứ Mo hơn, thời gian đầu đây gần như là nơi trung chuyển, tiếp liệu cho cao điểm Cao mê lai. Có thể có rất nhiều đơn vị đã đi qua, nghĩ ngơi hoặc hoạt động tại khu vực nầy. Có thể lúc đó nơi đây chưa gọi là Mo hơn hay nhiều anh em không quan tâm đến tên gọi của nó nên không nhớ. Chẳng có đặc điểm địa hình gì nổi trội, chỉ là bên phải đường cận mí rừng nên tương đối rậm rạp. Bên trái thì thoáng hơn bởi những vạt cỏ tranh. Quan trọng nhất có lẻ là cái hồ nước có sẵn của nó. Nằm ở khoảng 1/3 địa hình vào bên phải đường, hồ nước đào nầy dè sẻn có thể cung cấp tối thiểu để sinh hoạt cho một D thiếu. Ngoài ra còn có một số hồ nước nhỏ một mùa xen kẻ xung quanh. Tầm giữa và cuối năm 1980, trung đoàn 2 CAVT (688BP) chúng tôi được điều về đây thay chân E4 chuyển qua hướng khác, thì Mo hơn là nơi E bộ đứng chân cùng D3 chuẩn bị vào Cao mê lai thay cho D2 rút ra cũng cố để nằm lại chốt giữ Mo hơn lâu dài theo kế hoạch. Riêng D1 thì được bố trí tại rừng tre, cách Mo hơn về hướng Cao mê lai gần 10km, để bảo vệ trục đường. Đây cũng là đoạn trục đường mà các đơn vị đã từng hoạt động gọi là đại lộ kinh hoàng ngày đó. Lúc nầy cơ giới không vào tiếp tế được nữa, do địch hoạt động khống chế con đường rất mạnh, bằng cả chiến thuật gài mìn lẩn phục kích. Địa hình thì quá rậm, mìn trái giăng đầy, địch thì tăng cường phục kích, trong khi ta thì bị động quá nhiều, không đủ lực lượng để vừa bảo vệ đường, vừa hoạt động đánh trả.

   Khó khăn lớn nhất của sư đoàn lúc đó chắc có lẻ là 2 khẩu pháo bị kẹt lại khu cầu cháy và 1 tiểu đoàn của Q 16 ở lại bảo vệ. Rồi D2 E 2 đang nằm chốt trên cao điểm với điều kiện tiếp liệu, chi viện vô cùng khó khăn. Đường bộ thì bị cắt từ cầu cháy ra D1, vì có những đoạn pot ở bên Thái đặt ống nhòm quan sát được ta đang di chuyển liền kêu pháo bắn chặn, còn nếu không, các tổ phục kích dầy đặc của chúng bố trí cũng không cho ta cơ hội tải thương tử bằng đường bộ ra ngoài. Có trường hợp ta tải thương ra bị phục kích giật mìn đến 3 lần, thương vong lớn, phải quay trở vô. Sự đối phó lúc nầy của những đơn vị kẹt lại là vô cùng căng thẳng, nhưng nếu ta bung ra hoạt động không khéo sẻ vướng mìn thương vong nhiều hơn.

    Gần như ngày nào cũng có thương tử vì mìn. Tiểu đoàn chúng tôi cứ ba chuyến tải bộ tiếp tế cho bộ phận chốt trên cao điểm, thì có đến hai chuyến bị vướng mìn rồi, nhiều khi chỉ bước lạc có vài bước chân. Mà đường mòn khúc gần cao điểm thì như mạng nhện, cứ ta đông tây, pot bắc nam xen kẻ, mỗi ô chừng vài mét, nằm trong rừng dây leo cây lúp xúp chằng chịt. Nhiều khi cứ bước đại mà đi chứ không có thời gian dò dẩm, phát hiện mìn nửa. Cứ như thế, các đơn vị chúng tôi cứ xoay vòng chống tập kích, trinh sát đội hình, tiền tiêu xa gần, cáng thương tử, thông đường tải đạn nước cho cao điểm và chờ đợi những tình huống xấu nhất có thể xảy ra, khi pot có quyết tâm đánh lớn.
[/quote]

H3Hung : theo như DucThao nêu trên. MơHon có phải là "Phum Khong Ten" như lúc đầu E4 vào Cao Mê Lai không? Vì từ Kop đi sâu vào 5-6 km theo đường chỉ có đìa chứa nước ở phía bên phải (còn bên trái đường đối diện đìa có mấy căn nhà đã cháy chỉ còn trơ mấy cột cháy), nơi mà chiếc xe 'Vọt Tiến' của anh Hữu lái bị mìn phải không anh? 



Chào phumtoken : Cho tôi hỏi thăm , hình như đ/c là lính xe tăng ? lại nhớ rất rõ đường từ ngã ba con voi đi vào CML , phumtoken có tham gia trận Nongchan ? Kongtorao ? Nếu có thì cho tôi hỏi tin tức về đoàn xe tăng, ngày thì tôi ko nhớ chính xác  nhưng tôi nhớ thời điểm đó là tết năm 82  ,trong khi  moi người ăn tết còn chúng ta sư 5 thì vô chiến dịch , đánh , đánh trận lớn , quy mô nhiều đơn vị phối thuộc lắm . Ngay trong đêm giao thừa  _ phẩu tiền phương sư 5_ nhận mấy cas trọng thương, TB nằm mê man , để động viên nhau vượt qua những giây phút khốn khó và không ai bảo ai , chúng tôi đã thay phiên nhau hát cho TB nghe , hát miên man từ bài này qua bài khác , không phải tiếng hát át tiếng bom như ngày xưa mà là " tiếng hát át cơn đau "...như có một sức mạnh thần kỳ các anh TB trên băng ca  ko còn rên rĩ nữa ..mấy anh cũng hòa giọng theo chúng tôi . Bấy giờ ko chỉ là vài tiếng ca đơn lẻ mà là cả phẫu tiền phương hát , hát giữa chiến trường ,giữa làn đạn, giữa khốc liệt  hát quên đi cái chết và sống đang cận kề ,hát nghẹn ngào nhớ về Mẹ , về quê hương về gia đình ngay trong đêm giao thừa , hát thương cho các anh em ta ngoài kia đang chiến đấu kiên cường bảo vệ an toàn cho chúng tôi .... 
Sức chịu đựng chúng tôi to lớn lắm , manh mẽ lắm ..tiếng hát cũng thế , ko được hát rền vang như trên sân khấu , chẳng được hít hơi dài căng lồng ngực để giọng mình ngân cao to vang ..chúng tôi hát từ trong trái tim ,giọng hát chúng tôi cứ rì rầm khe khẽ ...lan tỏa ...nước mắt dua nhau rơi trên từng khuôn mặt vàng nghét, khắc khổ thiếu ăn , thiếu mặc, thiếu hơi ấm bàn tay Mẹ chăm sóc trong đêm giao thừa.....
Triền miên hát như người mộng du, trước mắt chúng tôi là quê hương Việt Nam, có lũy tre , con trâu , nồi bánh chưng bánh tét lửa rừng rực, những dãy nhà phố san sát nhau  bàn thiêng cúng giao thừa bày ra trước cửa ,hoa thơm, khói nhang nghi ngút , pháo đỏ treo từ trên cao đổ xuống nổ ì đùng .. ..cô bé Nở  ốm tong teo chênh vênh trên cổ , trên lưng Ba mải miết chạy theo mấy đoàn múa lân , tiếng trống rộn rã , ông địa tươi cười phe phẩy quạt lại hiện về trong ký ức ..
Năm nay , ở đây , chỉ có đồng đội đang kề vai sát cánh ngoan cường chiến đấu , tiếng súng léo réo thay cho tiếng pháo , tiếng trống ,Giờ này . chắc hẳn mọi người thân yêu ở Việt Nam đang nghĩ về chúng tôi , Mẹ chúng ta có lẻ giây phút này cũng đang lén lén chùi  nước mắt thương thằng con trai bé bỏng đi lính xa nhà ..

Riêng Nở , Nở thấy Ba Má đang đứng trước mặt mình nói : " con gái Ba giỏi lắm , cố lên con ...!"

« Sửa lần cuối: 21 Tháng Một, 2013, 08:33:27 AM gửi bởi thị nở 78 »


Theo ký ức của tôi Phum không tên nằm hai bên đường đất đỏ cách đìa nước khá xa (vì tôi từng đi lấy nước đi về mất gần cả đêm). Bên phải đường đất đỏ (tính từ hướng của ta đi lên) địa hình rừng cây rậm rịt là nơi bố trí đội hình phòng ngự của c13, bên trái đường đất đỏ là nơi bố trí đội hình phòng ngự của c11 và c12 - trên hướng phòng ngự này phía trước là đồng trảng. Kho đạn của tiểu đoàn đặt dưới căn nhà sàn khá là kiên cố nằm ven đường đất đỏ.

Trận Phum không tên của tiểu đoàn 3 chúng tôi diễn ra vào đầu tháng 5/79 mà chứng nhân của trận đánh đó còn nằm đây, trong lòng nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Bình Dương

Tui xin trích ra đây 1 đoạn văn kể về lính sư 5 ơ K, các bác xem và cho y kiến:
======================================================
Tháng 5-1986, Thượng úy Trần Hữu Long, đang là giáo viên quân sự ở trường 
Quân chính Quân khu VII,  được điều sang chiến  trường Campuchia  làm đại  đội 
trưởng Đại đội 11, Trung đoàn 4, Sư 5, Mặt trận 479. Long kể: “Đơn vị đóng ở nơi 
ác liệt nhất, nhưng vũ khí vẫn rất thiếu thốn. Đại đội tôi có 110 người mà chỉ còn 
chín mươi khẩu súng; theo lý thuyết thì hỏa lực phải được trang bị tới tận phân đội 
nhưng tiểu đội thì có B40, trung liên, tiểu đội không”. 
Đóng quân ở bìa rừng, nơi lực lượng Khmer Đỏ thường từ Thái Lan vượt biên giới 
vào bên trong đất Campuchia. Long kể: “Chiến tranh như trò đùa, chúng tôi thì cứ 
phơi mặt ra, trong khi Khmer Đỏ lại lẩn khuất trong bóng đêm, trong dân. Từ biên 
giới luồn qua, tụi lính Pol Pot lại dừng lại đánh nhau với tụi tôi một chặp, sau đó 
đi về  lại  bắn nhau thêm một chặp nữa.  Chúng tôi  phải  đắp  tường và đào hào vây 
quanh doanh trại theo kiểu pháo đài. Loại pháo đài tường đất với những ngôi nhà 
tranh tre chỉ cần một phát B40 là cháy rụi”. 
Sự ác liệt mà những người lính ở Campuchia đã phải trải qua là không thể định 
lượng. Đánh chiếm một căn cứ của Khmer Đỏ thì có vẻ như rất dễ, nhưng tiêu diệt 
lực lượng Pol Pot thì rất khó. Có những đơn vị Quân Tình nguyện Việt Nam đã từng 
bị “xóa sổ”. Thượng úy Long kể: Đầu mùa khô năm 1986, trung đoàn tổ chức truy 
lùng địch, đại đội tôi được giao ở nhà giữ cứ. Tối, tôi qua Đại đội 13, anh em kêu 
ngồi   vào   uống   ly   rượu  tiễn.  Đang  ăn,  Đại   đội   trưởng  Thụ  hỏi:   “Còn  đạn  K54 
không?”. Tôi rút nguyên băng đạn từ khẩu K54 bên hông đưa cho Thụ. Trưa hôm 
sau ra phum, thấy mấy người già Khmer ngồi khóc, nói: “Bộ đội ông Thụ chết hết 
rồi”. 
Toàn bộ lực lượng Đại đội 13 tham gia trận đánh bị hy sinh, chỉ còn một người 
lính vác chân đại liên sống sót. Đêm ấy, gần 300 lính Khmer Đỏ bị Trung đoàn 4 
bao vây, dồn đánh. Chúng buộc phải mở đột phá khẩu. Nơi chúng chọn nằm trong 
phạm vi chốt chặn của Đại đội 13. Những tên lính Khmer Đỏ hung hãn nã B40 như 
vãi xuống những người lính đang phơi lưng giữa đồng trống. Người lính sống sót về 
kể rằng, trước khi chúng đến, anh kịp nằm sấp xuống, kéo xác đồng đội đè lên. 
Lính Khmer Đỏ lần lượt bắn bồi vào những cái xác bộ đội Việt Nam, nhưng không 
hiểu sao anh sống sót. Sáng hôm sau, người dân đưa xe bò vào rừng chở về bốn 
mươi xác bộ đội trong đó có cả “Đại đội trưởng Thụ”.
Sau trận ấy, Thượng úy Long triệu tập đơn vị nói, lực lượng mỏng, chúng ta có 
thể bị đánh bất cứ lúc nào. Rồi ra lệnh mở kho đạn, nâng cấp báo động, đặt đơn vị 
trong tư thế sẵn sàng chiến đấu. Đầu năm 1987, một tiểu đoàn Pol Pot xuất hiện 
trong khu vực đại đội Long đóng quân. Lúc này, Long đã chuyển sang chỉ huy Đại 
đội 12. Người dân trong phum nói: “Ông Long ơi, nó chuẩn bị đánh bộ đội 12 đó”. 
Nguôn, tiểu đoàn trưởng Khmer Đỏ, nhắn qua dân: “Nói  ông Long chỉ cần ra 
khỏi doanh trại, bước qua bìa phum là tôi bắn”. Thượng úy Long nhắn lại: “Nói ông 
Nguôn có giỏi thì cứ đưa quân về đây”. Khmer Đỏ không đánh ngay mà cứ dấm dứ 
hàng tháng trời hòng đặt bộ đội của Thượng úy Long trong trạng thái căng thẳng 
kéo dài cho đến khi mệt mỏi. Bộ đội của Long vẫn thường nghêu ngao hát: 
“Pot ở đầu phum / Ta cuối Phum / Uống chung dòng nước thối um um / Lên đây đã trải 
bao mùa lúa / Pot vẫn đầu phum ta cuối phum”564
.
Thượng úy Long kể: “Đêm Campuchia tối tới mức ngửa lòng bàn tay ra đưa lên 
trước mặt cũng không nhìn thấy. Khi hành quân đêm, chúng tôi phải bắt con sâu 
đất có ánh lân tinh quệt lên ba lô của người lính trước mặt để bám theo nhau. Đêm 
đi qua trảng trống, nếu lỡ tụt lại phía sau phải nằm sát mặt đất may ra mới nhìn 
thấy bóng những người lính hành quân in trên nền trời”. Những khoảnh khắc hay bị 
phục kích nhất là ở thời điểm trăng vừa lên, Khmer Đỏ phục sẵn chỉ chờ có ánh 
sáng nhận rõ mục tiêu là bắn. Khi tiểu đoàn Khmer Đỏ của Nguôn vẫn thập thò 
ngoài rừng, Long kể: “Cứ hai tiếng một lần, tôi lại phải dậy đi một vòng đốc gác. 
Tiền đồn tối như mực mà không có lấy một trái hỏa châu. Khmer Đỏ áp sát hàng 
rào cũng khó lòng nhìn thấy”. 
Sau bốn ngày bị bao vây, “bộ đội 12” căng như dây đàn nhưng đám lính Khmer 
Đỏ vẫn chưa khởi chiến. Trung đoàn 4 lúc đó cũng không còn khả năng chi viện vì 
lực lượng đã bị dàn mỏng. Tiểu đoàn nhắn xuống: “Tập trung phòng thủ cho tốt”. 
Khoảng 4:30 sáng, Thượng úy Long đi đốc gác lần cuối, thấy anh em chấp hành 
nghiêm, anh trở về lán. Long kể: Vừa đặt lưng, tôi nghe tiếng AK nổ phát một bụp, 
bụp. Chưa kịp nhảy ra thì quả B40 thứ nhất nổ sát nóc nhà sở chỉ huy. Tôi phóng 
xuống hầm. 
Nghe đạn của tụi Pol Pot bắn hết cỡ mà không thấy tiếng súng bắn trả của anh 
em mình. Tôi nói với cậu liên lạc: không ra đánh là chết hết. Vừa dợm chân ra thì 
một trái B40 nổ ngay cửa hầm hất mình trở lại. Nhìn thấy miệng cậu liên lạc mấp 
máy,  tôi  hét lên: “Tao còn sống,  đánh!”.  Ra khỏi  hầm,  thấy hàng chục nóc nhà 
đang bốc lửa. Một nhóm bộ đội đang vác khẩu cối 82 chạy ra phía sau. Long hét: 
“Dựng nòng, bắn cấp tập”. Hô xong vẫn không nghe tiếng cối, Long quát: “Không 
bắn, tao bắn tụi bây bây giờ”. Quát xong nhìn lại, thấy miệng khẩu cối chớp liên 
tục, anh em không kịp gá chân, cứ thế dựng nòng, thả đạn. Khi ấy, Long mới biết 
tai mình đã điếc. 
Chạy xuống Trung đội 1, thấy một chiến sỹ bị thương lòi ruột, anh em đang lấy 
bát úp bụng băng lại. Ở Trung đội 2, Trung đội trưởng Nê bị một viên đạn xuyên 
qua ngực, chết trong khi tay ôm chặt một chiếc gối hồng. Đại đội trưởng Long giật 
mình. Chỉ hai ngày trước, khi nhìn thấy chiếc gối, Long đùa: “Ai tặng đây?”. Nê tự hào: 
“Người yêu em tặng. Có chết em cũng sẽ ôm theo chiếc gối”. Người yêu của 
Nê là một cô gái người Khmer mới quen. Người lính có mặt trong giờ phút trung đội 
trưởng Nê hy sinh kể: “Anh ấy đang chỉ huy thì khựng lại, máu rỉ ra từ một vết nhỏ 
trên ngực. Ngay lập tức anh ấy bảo em vào hầm lấy chiếc gối, rồi ra lệnh: Bắn! Anh 
ấy ôm chặt chiếc gối cho đến khi mặt tái lại và lịm dần”. 
Trời sáng, lực lượng Khmer Đỏ rút  lui.  Ở Trung đội 3, hai người lính đang cố 
gắng để nâng xác một đồng đội bị B40 xé nát một mảng lưng. Lửa vẫn cháy ở gần 
như tất cả những ngôi nhà của đại  đội.  Ba người   lính hy sinh,  ba người khác bị 
thương. Xác anh em được đưa về Sở Chỉ huy. Long lấy khăn lau mặt cho từng tử sỹ 
rồi đợi xe bò của người Khmer vào đưa xác những bộ đội xấu số lên trung đoàn. 
“Đêm khô như tiếng mõ trâu / Rừng khô như tờ bánh tráng / Trời không một tia gió 
thoảng”565
. Mùa khô ở Campuchia, đất sắt lại, phải hai ba người đào một ngày mới 
được một cái huyệt để chôn đồng đội. 
Ngay cổng chính, xác một lính Khmer Đỏ bị bắn chết khi đang vác khẩu B40 với 
viên đạn đã sẵn sàng nhưng chưa kịp bắn. Trên lưng hắn ta còn sáu quả đạn. Tiếng 
AK
“bụp” phát một mà Long nghe khi vừa trở về chỗ nằm là của người lính mà anh 
vừa gặp khi đi đốc gác. Nếu anh bộ đội để cho tên lính Khmer Đỏ mang bảy quả 
B40 ấy lọt qua hàng rào thì thế trận có nguy cơ vỡ. Đêm ấy, lực lượng Pol Pot chỉ 
tấn công ba mặt, chừa một mặt để, nếu “bộ đội 12” bỏ chạy, sẽ rơi trọn vào bẫy 
phục kích của chúng. Đấy là trận tập kích khốc liệt nhất của Khmer Đỏ vào nơi đóng 
quân của “bộ đội 12” nhưng không phải là trận đánh duy nhất. Thượng úy Long đến 
Mặt trận 479 tháng 5-1986, từ đó cho tới giữa năm 1987 anh chỉ huy đơn vị phản 
công, phục kích và truy kích Khmer Đỏ tổng cộng sáu mươi tám trận.

 Trong khi chờ dợi chị Hương Rừng hồi tưởng về ký ức để mọi người được nghe về một khía cạnh khác của người lính chiến trường K, duc thao xin tạm có vài dòng để cùng các anh em E4 xác định lại phum không tên trong câu chuyện ngày đó.

   Qua những gì anh H3 Hùng và anh phumkoten lược kê ra, duc thao có thể xác định phum không tên mà các anh đề cập nó nằm ở hướng bắc khu vực đoạn dốc đi vào gần Mo hơn, cách Mo hơn theo đường chim bay khoảng tầm gần 4 km về hướng bắc, đông bắc, gần mỏ vẹt hơn.

    Về địa chất, đoạn đường từ Kôp vào Mo hơn_ Cao mê lai là đất thịt, mùa mưa đi rất dính, một vài chổ xen lẩn đất cát pha thịt, nên màu đất đa phần là đen hoặc trắng. Tuy nhiên, tính từ dốc đi vào như trên đã nói, có một con đường sỏi đỏ bỏ hoang khá lâu. Khả năng con đường nầy được làm từ thời Si ha nuc hoặc trước đó, nhằm thông thương với Thái lan hoặc khai thác lâm sản. Dọc theo con đường nầy hai bên có nhiều hồ nước nhân tạo, vuông vức mỗi bề có chổ hàng trăm mét. Đất được be bờ xung quanh. Địa hình khu vực nầy rậm về hướng tây và bắc, còn hướng đông, đông bắc có một trảng tranh khá rộng, chạy dài gần đến mỏ vẹt, tiếp giáp với con đê cầu 20 chạy ra. Nếu cắt về tây bắc một chút nữa, ta sẻ bắt gặp một rừng cây dầu do con người trồng rất thẳng hàng từ thời Si ha nuc, xen kẻ bên trong là nhiều cây bằng lăng ổi cổ thụ, mùa ra hoa tím cả một vùng rất đẹp. Khu vực nầy đúng là có một phum bỏ hoang với rất nhiều chén dỉa kiểu bể nát, nên chúng tôi còn gọi là phum chén.

   Có thể những ngày đầu mới giải phóng, các đơn vị của ta phải hoạt động truy quét khắp khu vực nên E4 mới lùng sục quanh khu vực nầy. Còn sau nầy do không đủ quân, ta chỉ co cụm về bảo vệ trục đường chính, khu vực nầy không đơn vị nào đóng quân.

   Đối với tiểu đoàn chúng tôi, khi rút khỏi Cao mê lai về đứng chân tại Mo hơn, khu vực nầy cũng là một trọng điểm về tác chiến. Các toán xâm nhập của pot làm nhiệm vụ ra cài mìn, phục kích dọc trục lộ, tập kích cầu 20... thường tập kết tại khu vực nầy trước khi hành động. Đây là nơi mà tiểu đoàn chúng tôi thường xuyên chạm địch trong những lần hoạt động phục kích, diệt được vài chục tên địch. Nhưng có lúc do quân số chúng quá đông, cả đội hình phục bị chúng truy đuổi ra đến tận trục đường.


Truyện của thượng úy Long c trưởng c11 e4 kể theo tôi là chính xác. Chính xác đến từng chi tiết như chuyện anh kể về trận c13 bị xóa sổ: 40 tay súng tham chiến chỉ sống sót duy nhất 1 người. Người đó tên là Châu quê Tân Uyên, Bình Dương. Anh này mắt lúc nào cũng đỏ chực khóc khi nhắc lại chuyện xưa. Tôi gọi là Châu mắt đỏ. Trận đó có nhắc đến tên anh Thụ. Thụ nguyên đại đội trưởng c13 từng là lính của poipet1979. Năm 1983 khi poipet1979 phục viên thì thì đôn Thụ lên chỉ huy cấp trung đội, đến năm 1986 lên làm c trưởng c13 là đúng trình tự thăng tiến trong quân ngũ rồi. Đại phó c13 trận đó là Nguyễn Văn Bé Tám, lính Đồng Tháp nhập ngũ 82, là lính trong trung đội tôi và ông Thư già. Sau một thời gian ngắn làm lính trong trung đội, Bé Tám được rút lên làm liên lạc đại đội, sau được cho đi học sỹ quan, năm 1986 làm c phó c13. Đại phó Nguyễn Văn Bé Tám cùng đại trưởng Thụ và 37 cán bộ chiến sỹ nữa hy sinh trong trận đánh Pốt ở huyện Phnum Xroc.

 VIẾT THEO CÂU CHUYỆN CỦA CHỊ HƯƠNG RỪNG VÀ ANH D32 F5 (TT). 

   Gần thời điểm cái tết 1980 bước qua 1981, lúc nầy lệnh trên là ta phải tiết kiệm nguồn nước tối đa, một nguồn nước vốn đã rất thiếu thốn, được ngăn bằng một khúc suối để giữ nước lại sinh hoạt cho cả tiểu đoàn, bây giờ đã sắp cạn. Lính mới chúng tôi bây giờ không còn nói chuyện ưu tiên 3 ngày được tắm 1 xô nước nữa, mà phải tập sống như các đàn anh. Vì vậy bắt đầu anh em bức rức quá mới nghĩ ra cách tắm khô, cách tắm mà không biết có đơn vị nào giống hay không. Tắm khô đúng nghĩa, là không có giọt nước nào. Đợi nắng lên cao ngang đầu, kiếm một chỗ trống ra ngồi phơi một chút. Khi nào thấy nóng nóng mới bắt đầu trùm ni lon đi mưa lên toàn thân. Cứ vậy mà ngồi cho mồ hôi trong người chảy ra, xong tung ni lon lấy vải lau khắp một lượt cho bớt cáu bẩn, dĩ nhiên là tư thế người tắm phải giống như lúc mẹ mới sinh ra. Tuy nhiên không phải ai cũng tắm được kiểu tắm nầy, bởi vậy căn bệnh lác bắt đầu hoành hành dữ dội, người ai từ quan đến lính lúc nào cũng bốc ra một mùi đặc trưng, tanh tanh rất kỳ cục. Cái mùi nầy cứ tăng nặng lên theo số lượng người có mặt đang ngồi với nhau.

   Thiếu ăn, thiếu mặc, thiếu nước uống, môi trường lại khắc nghiệt, ban đêm phải chịu đựng một cái lạnh khủng khiếp của khu vực núi đá, căn bệnh sốt rét lại có điều kiên hoành hành. Quân số ốm trong đơn vị ngày càng tăng, ảnh hưởng rất nhiều đến hoạt động đơn vị, chỉ có cái là nếu sốt thường vẩn phải cố gắng gác đêm nên mặt nầy cũng đỡ. Có lúc chợt nhìn trong đội hình đơn vị như một trung tâm an dưỡng, với những thân hình tái xanh, chống gậy đi khật khưởng như muốn té. Thỉnh thoảng nghe tin có một ai đó bị cơn sốt ác tính cướp đi. Hoạt động bung ra của ta trở nên yếu, đồng nghĩa với hoạt động bu bám của địch tăng lên. Chúng tăng cường tập kích liên tục, khi hướng nầy, khi hướng khác. Nhưng hoạt động nầy của chúng thật ra không gây thương vong cho ta nhiều, chỉ làm cho tư tưởng lính ta thêm căng thẳng mà thôi. Sợ nhất những lần anh em đi hoạt động ngoài địa hình, bắt đầu xuất phát cho đến khi trở về an toàn mới thấy yên chí. Còn anh em đi khỏi một chập, nghe tiếng mìn nổ, rồi tiếng súng bắn liên lạc xin chi viện là thấy lên ruột liền, dù không biết anh em vướng mìn thương vong ra sao. Vậy mà có lúc một chút sau lại nghe tiếng anh em vướng mìn tiếp tục.

    Nhưng tất cả những gì phải chịu đựng lúc nầy cũng không sợ bằng những bế tắc về đường ra vô, cơ động chi viện khi cần thiết. Vì địch bắt đầu tiếp cận ngày càng gần, cường độ quy mô các trận tập kích tăng dần lên, mìn bẩy bắt đầu được chúng cài dầy đặc. Ngay cả máy bay ta vào chuyển thương tử cũng không thể dể dàng, khi mà tất cả mọi đường bay chúng đều bố trí súng phòng không 12 ly 7 bắn đón. Thời điểm nầy tất cả chúng tôi chiều tối đều phải ra ngủ rải rác ngay tại chiến hào, đề phòng địch bất ngờ đánh lớn. Mọi người bổng trở nên ít nói chuyện với nhau hơn, khuôn mặt ai cũng trở nên căng thẳng.

   Bất ngờ bước qua khoảng gần giữa tháng đầu năm 1981, đơn vị chúng tôi nhận lệnh chuẩn bị bàn giao cho D3 vào thay, rồi rút ra Mo hơn bằng cách cắt rừng. Lệnh nầy chỉ triển khai đến chiến sĩ trước đó một ngày, nhưng chỉ cần bao nhiêu đó cũng đủ cho chúng tôi hoàn thành xong mọi công tác chuẩn bị.

   Buổi sáng hôm đó ngay từ rất sớm, khi sương mù còn chưa tan hết, từ hướng Mo hơn chúng tôi bắt đầu nghe từng tràng 37 ly bắn liên tục trên trục đường. Tin trên thông báo sư đoàn đưa cơ giới vào để kéo 2 khẩu pháo ra. Mở đường là 2 xe thiết giáp M113 kéo theo 2 khẩu pháo 37 bắn liên tục suốt về hướng bắc trục đường. Lực lượng bộ binh nghe phổ biến có 1 D đặc công của sư đoàn theo yểm trợ. Ngoài ra các lực lượng trên suốt trục đường phải bung ra thông đường, chốt phục liên tục. Riêng đơn vị chúng tôi nằm lại chờ D3 hành quân vào thay và các lực lượng rút ra hết mới được xuất phát.

   Cuối cùng thì đơn vị chúng tôi cũng được xuất phát, rời xa vùng đất nhiều ấn tượng nầy. Công tác bàn giao giữa hai đơn vị rất nhanh. Đã có tin thiệt hại đầu tiên bởi vài vụ bị phục kích trên đường, trong đó nặng nhất là đơn vị đặc công của sư. Một đồng chí đang hành quân trên đường thì bị địch giật mìn bị thương nặng. Do đồng chí nầy rên la lớn quá, một chỉ huy tiểu đoàn liền chạy lên bị địch giật tiếp trái thứ hai hy sinh tại chỗ. trước đó D3 chúng tôi thông đường hay bị địch áp dụng kiểu giật nầy, cũng là kiểu phục giật sau nầy D2 chúng tôi hay gặp phải. Ngoài ra khi vừa xuất phát có 7 đồng chí D7, Q16 từ cầu cháy chạy vào hành quân cùng đội hình chúng tôi. Những đồng chí nầy làm nhiệm vụ đốt nhà trong khi đơn vị đang rút. Nhưng khi đốt xong đơn vị rút mất rồi, nên họ không dám chạy theo đội hình mà chạy ngược vào hướng chúng tôi, đủ thấy con đường đó gây nên nổi sợ hải cho lính ta cỡ nào. Rất nhiều khó khăn, gian khổ phía trước khi phải cắt rừng rời khỏi Mê lai, nhưng trước mắt cứ rời xa nó càng xa càng tốt cái đã.

CÂU CHUYỆN VIẾT TIẾP....

     Hơn mười cây số đường chim bay theo bản đồ, mà đơn vị phải cắt rừng ròng rả hai ngày mới tới điểm. Trinh sát đi đầu cứ phải cắt tránh các đường mòn mới hoạt động của địch và các bãi mìn nên càng ngày càng đi về hướng nam khá xa. May cho các đơn vị hỏa lực chúng tôi là lúc nào cũng đi giữa đội hình, nên dẫu sao con đường hành quân phía trước đã được anh em đi đầu mở ra khá rộng. Nhưng với độ rậm rạp của rừng Cao mê lai lúc đó, có nhiều đoạn gần như phải trườn qua chứ không tài nào đi thẳng lưng. Các bộ phận hỏa lực thì người trước quay ngược lại kéo, người sau thì dùng hai tay đẩy lên, trong cự ly đến hàng trăm mét. Thế nên qua được rồi bộ binh phía trước đã vận động khá xa, lại dắt díu nhau chạy lên để bắt kíp đội hình phía trước. Mệt không tả nổi, thở không ra hơi, nhưng chẳng ai còn sức đâu mà than vãn, chỉ nghĩ làm sao nhanh chóng về được Mo hơn. Đây lại là một cuộc hành quân chuyển cứ, tất cả đều phải mang theo không bỏ lại gì. Tốp lính hỏa lực chúng tôi ngoài quân tư trang, vũ khí cá nhân còn phải vác theo một bộ phận hỏa lực của b mình nữa. Định lượng nước uống vì thế cũng không mang được nhiều, trung bình chỉ được thêm tối đa một can bốn lít. Với thời tiết khô hanh và tốc độ hành quân khẩn trương trong địa hình rậm rạp, lượng nước tiêu thụ ngày đầu đã muốn hết cơ số mang theo, vì đa phần anh em không có phương tiện đựng nước, chỉ mang theo được chừng 2 lít. Nên bắt đầu ngày hành quân hôm sau đã có những anh em xin xỏ nước uống lẩn nhau rồi. 

    Rừng Cao mê lai là như vậy, với ai đến với nó bằng hình thức cắt rừng tránh trục lộ, cũng sẻ có hai lần phải chịu đựng tình huống nầy. Nhưng rồi nếu cố gắng dìu dắt nhau, anh em sẻ qua khỏi. Sợ nhất là cắt lạc rừng, nếu xảy ra tình huống nầy, một sư đoàn cũng sẻ chết khát hết vì đuối sức, do cả một diện tích rừng mênh mông vào mùa khô không tìm đâu ra nguồn nước.

   Cuối cùng mờ chiều ngày thứ hai đơn vị chúng tôi đã về đến chốt c5. Từ đó, chúng tôi theo trục lộ 2 km nữa là về đến Mo hơn để nhận cứ. Thấy anh em cắt ra ai cũng đuối sức vì khát nước, chốt c5 liền mang ra mấy thau nước liền. Duc thao thấy vậy liền dừng lại chờ xin ngụm nước cho đỡ khát. Nhiều bậc đàn anh khuyên nên đi tiếp vì về gần đến cứ rồi, uống nước nhiều sẻ đi không nổi. Nhưng lúc nầy những thau nước mát vẩn hấp dẩn hơn. Phía sau anh em vẩn lầm lủi hành quân lên. Bất ngờ nghe một tiếng nổ khô khốc vang lên, một chớp lửa ngay trong đội hình b cối duc thao đang đi trên đường, cách chốt c5 chừng 300m. Đã vậy chúng tôi còn nghe tiếng thằng pot vừa mới giật mìn rú lên khoái trá trong mí rừng hướng bắc lộ. Lập tức các loại súng của ta thi nhau nả đạn về hướng đó, sáng rực trong ánh hoàng hôn. Bắn vì hốt hoảng có, vì tức giận có và vì nhẹ bớt lượng đạn cũng có, tạo thành một chuỗi âm thanh chát chúa kéo dài, náo động vang dội trong rừng, cho đến khi tiểu đoàn ra lệnh dừng bắn. Trước sự phản ứng nầy, bọn pot lập tức nín khe. Kết quả một đàn anh lính 78 mang chân súng cối 82 hy sinh tại chổ.

   Đây có thể là trường hợp đầu tiên đơn vị chúng tôi hy sinh trên trục lộ nầy khi mới về đảm nhiệm địa bàn nầy. Đây cũng là lần chạm trán đầu tiên của cả hai đối thủ, nhưng trên hết là tín hiệu báo cho đơn vị chúng tôi biết trước những hy sinh, ác liệt mà cả tiều đoàn chúng tôi sẻ phải chịu đựng suốt thời gian còn lại cho đến cuối năm 1984 ở địa bàn nầy.



CÂU CHUYỆN VIẾT TIẾP...

    Đây là một phần mà duc thao và nhiều anh em ngày đó muốn quên đi, nên trong những bài viết trước chỉ đi phớt qua chứ không đi vào chi tiết. Giờ cũng đang trong thời điểm của ngày xưa, phút giao mùa từ mưa sang khô, ký ức lại ùa về khó quên được. Duc thao cũng đã làm tròn tâm nguyện, cùng đồng hương Chánh tìm gặp hầu hết nơi yên nghĩ của những anh em đồng đội hy sinh trong thời kỳ nầy, từ khắp các nghĩa trang Liệt sĩ thành phố, Bình dương, đồng nai, Vũng tàu...để thắp cho anh em một nén nhang tưởng niệm một trong những thời điểm thương vong, ác liệt nhất của đơn vị của mình.

   Sau một thời gian di chuyển thay đổi đội hình và cũng cố lại, đội hình E2 CAVT (688BP) F5 được bố trí như sau : E bộ chuyển ra phum Diêng, ngã ba con voi thay chân cho E bộ E4 chuyển sang khu vực khác. D2 chúng tôi đảm nhiệm khu vực Mo hơn, D1 vẫn bố trí ngay rừng tre, D3 đứng chân tại Cao mê lai như củ. Như vậy E2 chúng tôi phải đảm nhiệm đội hình trên suốt tuyến biên giới, từ mỏ vẹt đến Cao mê lai, dài trên 30 km, mỗi đơn vị cách nhau trung bình trên dưới 10km.

   Cũng đang trong thời điểm điều chỉnh đội hình nầy, trong phiên họp đầu triển khai nhiệm vụ, toàn tiểu đoàn chúng tôi phải quyết tâm cũng cố cho được căn cứ Mo hơn thành điểm phòng ngự vững chắc để đối phó với tình hình mới. Nhiệm vụ thứ hai cũng không kém quan trọng là đảm nhiệm thông suốt và chốt giữ toàn bộ tuyến trục lộ từ Mo hơn đến địa bàn D1, đảm bào an toàn đường vận chuyển cơ động cho các đơn vị đứng chân phía trên, nói gọn lại là phải đảm nhiệm thông đường, chốt giữ toàn bộ cái gọi là "Đại lộ kinh hoàng".

   Bây giờ chỉ còn lại mỗi E2, các đơn vị trước đây hoạt động chung đã được điều động sang các hướng khác. Cho nên dù còn mơ hồ về tình hình nhiệm vụ đối với anh em chiến sĩ, cả đơn vị vẩn tích cực lao vào công tác cũng cố trận địa cho thật hoàn chỉnh và vững chắc, để chuẩn bị đối phó với tình hình địch ngày càng mạnh lên thêm.

  Mo hơn trước đây vốn dĩ là một căn cứ nằm ở phía sau, rất ít khi bị pot tập kích, thậm chí ban đêm còn xài máy phát điện để thắp sáng đến 9, 10 giờ đêm. Chính gì thế đội hình cũng chưa hoàn chỉnh, hầm hố, trận địa khá sơ sài. Giờ để đảm bảo hầm hố, công sự phải đảm bảo chịu được pháo 105 mm như trên quán triệt, chúng tôi biết rằng đơn vị phải bỏ sức ra rất lớn và mất nhiều thời gian để hoàn thiện mọi thứ theo yêu cầu. Vì thế cho nên những ngày nầy bắt gặp cả cán bộ c phải xoay trần ra cưa cây, vác gổ, đào đắp với lính là không hiếm. Khối lượng đất đào là rất đáng kể, ngay cả cây làm hầm, mới đầu vừa về, mí rừng ở sát bên, mà chỉ thời gian ngắn sau, đã lùi xa ra khỏi tuyền duyên chúng tôi gần trăm mét. Đặc điểm mùa mưa ở Mo hơn nước thường lên quá gối, nên các hầm trú ẩn ở đây phải làm kiểu nửa nổi, nữa chìm theo hình chữ A. Nổi cho mùa mưa, chìm cho mùa khô, nên lượng đất đào đắp ở mỗi hầm rất lớn. Nhất là như ở c hỏa lực của duc thao, phải xây dựng các trận địa và một số nhà ở, trận địa mới cho phù hợp với địa hình. Chỉ có mỗi chuyện vận chuyển ra E là còn khá thuận lợi, vì đầu sao xe E và Sư còn vào được để chuyển tử thương và tiếp liệu, công việc bình thường tốn sức người rất nhiều.

    Việc phải song song tiến hành là thông đường và chốt chặn từ Mo hơn lên D1. Kể từ khi các lực lượng khác rút hết khỏi khu vực, mức độ đi lại trên đường cũng giảm nhiều, chỉ còn từ D1 thỉnh thoảng mới có đoàn tải thương tử, hay hội họp đi về phía sau. Nhưng đánh hơi sợ ta nghi binh mở chiến dịch, pot lại tăng cường gài mìn, phục kích, đưa những đoàn cắt ngang thâm nhập về phía sau để thăm dò đánh phá. Chính vì thế, thương vong dù có ít hơn do ta hạn chế đi lại, nhưng mật độ mìn gài bẩy của chúng ngày càng trở nên dầy đặc, các toán nhỏ phục kích của chúng trên trục đường có vẻ cũng nhiều hơn.

    Quán triệt nhiệm vụ ban đầu của tiểu đoàn là 3 c bộ binh sẻ phải bung ra trinh sát thực địa, hoạt động phục kích, bám nắm địch đề phòng chúng áp sát từ những căn cứ nằm ở hướng bắc, tây bắc bất ngờ đánh ta. Còn nhiệm vụ thông đường sẻ do c8 hỏa lực và D bộ đảm nhiệm, thay phiên nhau một ngày từ 5 đến 7 tay súng công tác.

     Thú thật đã từng công tác ở khu vực mìn trái nhiều như Cao mê lai, nơi có núi rừng trùng điệp. Tầm quan sát hạn chế, chúng tôi ai cũng sợ mìn. Nay về khu vực nầy công tác, dù cũng có chỗ rừng khá rậm tiếp cận, nhưng nhìn quảng đường thoáng, rộng trước mặt chúng tôi có phần nào chủ quan. Và chính vì thế, những ngày đầu làm nhiệm vụ thông, chốt đường,chính chúng tôi phải trả giá chứ không ai khác.



CÂU CHUYỆN VIẾT TIẾP...

   Không nhớ rỏ lắm hôm đó là ngày bao nhiêu, nhưng khung cảnh của một buổi sáng đầu mùa khô cận tết yên bình, sương giăng nhè nhẹ, man mát rất dể chịu làm lòng người khó quên được. Sau một đêm ngủ ngon, cái mệt mõi của cả ngày đào đắp hôm qua dường như tan biến hết, đúng là sức thanh niên thật mạnh mẻ.

   Sáng hôm nay tổ thông đường đầu tiên làm nhiệm vụ bắt đầu. Kể ra thì dài dòng, nhưng thời điểm nầy cả đơn vị mới đứng chân chưa lâu lắm. Lực lượng đi gồm 7 tay súng, mang theo 2 hỏa lực, do cán bộ c8 chỉ huy chung. Vừa tranh thủ cơm sáng xong, số anh em làm nhiệm vụ tranh thủ tập trung ra trục đường để nghe quán triệt và triển khai công tác. Mọi việc rất nhanh chóng vì chúng tôi đã quen làm nhiệm vụ trên tinh thần tự giác của mình. Hôm đó không rớt vào lượt duc thao, nhưng căn cứ vào quân số phân công thường xuyên, chừng 3, đến 4 lượt thì sẻ đến lượt của mình. Buổi sáng đó anh em đi công tác với tinh thần thoải mái lắm, còn cười đùa trêu chọc nhau loạn cả lên. Tinh thần là thông đường xong, tìm vị trí nào thuận lợi chia ra 2 tổ để chốt quan sát đến chiều rút về, nên mỗi người được anh nuôi chuẩn bị cho một nắm cơm vắt và nước uống. Khi tổ thông đường bắt đầu xuất phát đi, còn lại đơn vị anh em theo sự phân công lại làm công tác cũng cố hầm hào tiếp tục. Từ ngang D bộ lên cuối đội hình, chỗ giáp nhau giữa c5 và c6 là tầm 600m. Qua đoạn chiến hào cuối cùng về hướng tây 2 km nữa là đến chốt c5, đoạn nầy có thể đi nhanh một chút, mặc dù không mấy an toàn, nhưng thông thường cũng mất trên 30 phút. Bắt đầu qua khỏi chốt c5  đi về hướng tây, chốt D1 là bước vào đại lộ kinh hoàng, tốc độ đi sẻ rất chậm do bắt đầu bước vào khu vực nguy hiểm, thì tùy theo các đoạn trống trải hay rậm rạp, mà người đi đầu sẻ quyết định tốc độ đi để làm sao thông hết tuyến đường đảm nhiệm trong thời gian ngắn nhất, rồi chọn điểm phục chốt lại quan sát, bảo vệ. Một nữa tuyến đường phụ trách của chúng tôi thường là 5 km. Có một số đoạn mí rừng cách trục lộ khá xa, cả 200m, nhưng nhiều đoạn chỉ cách biên giới Thái chừng chưa đến 1 cây. Phân biệt ra thì để trấn an về tâm lý gần xa, nhưng thật sự toàn bộ tuyến biên giới nầy ngoài trục đường có quân ta chốt chặn, còn lại là bỏ ngỏ toàn bộ do không có quân nên nơi nào pot cũng có thể thâm nhập được.

   Chừng mặt trời lên hơi cao cao một chút, giữa lúc toàn đơn vị ai cũng tập trung vào công việc của mình, bất chợt chúng tôi nghe một tiếng nổ "oành" về hướng anh em đi thông lộ. Không ai bảo ai, tất cả đều ngừng công việc nhìn về hướng đó đầy lo lắng, chờ đợi tiếng súng báo hiệu vướng mìn.Năm, rồi mười phút trôi qua không nghe thấy. Tưởng chừng như có thể thở phào lại nghe tiếp tiếng "oành"thứ hai. Lần nầy tiếp theo sau là ba tiếng bắn tắc cú quay về hướng chúng tôi. "Đ...mẹ, vướng mìn rồi...", tiếng ai đó la lên, cả đội hình nhốn nháo. Tiếng chỉ huy vang lên :" Tất cả bình tỉnh, mỗi b cử 3 đồng chí, do cán bộ b ... chỉ huy, mang theo võng, dao vận động lên chi viện". Anh em lập tức chạy rần rần về nhà, cán bộ b phải ra lệnh cắt cử mọi người mới chịu dừng lại theo sự phân công. Nói thật nghe thấy mìn nổ, tâm lý ai cũng hoang mang, lo sợ. Nhưng tình cảm anh em với nhau sâu đậm quá, ở nhà nghe ngóng tin tức thì nóng ruột, ai cũng không cam lòng. Nên khi anh em chi viện đi rồi, số còn lại tiếp tục công việc, nhưng chẳng ai còn khí thế.

    Gần 2 tiếng đồng hồ sau, anh em mới khiêng 2 cả tử về đến đội hình. Hai thân hình lặc lè trên võng thấm đẫm máu. Chúng tôi bỏ hết công việc để ra xem, một việc mà hiện tại còn làm được, do địch chưa nống xuống tập kích dưới nầy. Còn sau nầy, cơ hội đó gần như là không thể. Theo lời anh em kể lại, tổ thông đường sau khi qua chốt vẩn an toàn. Nhưng đi thêm 1 km nữa thì bất ngờ ngang giữa đội hình, ngay vị trí đồng chí vác B40 bị địch giật một trái, hy sinh ngay tại chỗ. Đội hình lập tức dừng lại quan sát, chừng không thấy gì một đồng chí phía sau vận động lên xem tình hình thì địch lại giật tiếp một quả, lại hy sinh tiếp tục.

    Thời điểm đó bọn pot cũng chưa thật sự cứng cỏi lắm. Dường như chúng vẩn sợ ta phản ứng, hoặc truy đánh nên thường chúng chỉ dám gài giật hai trái rồi rút lui, chứ nếu không thì thiệt hại có lẻ nhiều, Do là anh em ta cũng mang tâm lý chờ đợi như vậy. Hể cứ thấy chúng giật đủ hai trái là vận động lên bình thường, giống như mìn đã mở sạch cửa mở rồi vậy.

    Chưa hết, khi chúng tôi còn đang bàn tán với 2 ca tử, thì phía trên lại nghe thêm một tiếng "oành" khô khan và 3 phát súng nổ nữa. Bộ phận còn lại 5 đồng chí tiếp tục thông đường lại bị mìn thương vong tiếp tục một đồng chí nữa. Ngày hôm đó với 3 ca tử sĩ, chúng tôi loay hoay vừa chi viện lên cáng về, vừa khâm liệm đưa đi đến gần quá trưa mới xong, tất cả mọi công việc còn lại bị đình trệ hết. Thật là một ngày khởi đầu đáng buồn. Đây cũng là sự kiện báo hiệu đơn vị chính thức nếm trãi trên cái gọi là "Đại lộ kinh hoàng " như tên gọi của nó.

CÂU CHUYỆN VIẾT TIẾP...

  _ Ngày thứ hai : 1 ca tử của c8 vì bị giật mìn khi thông đường, 2 ca thương của các c bộ binh hoạt động chạm địch hướng bắc gần sát biên giới Thái...

  _Ngày thứ ba : 2 ca tử do bị giật mìn khi thông đường...

   Thời điểm nầy chưa thấy xuất hiện mìn 652 a, hướng chúng tôi cũng ít gặp mìn K58 đạp nổ, bọn địch hầu như chỉ sử dụng một loại mìn KP2 cho cả gài giật, vướng và đạp nổ. Nên hầu như anh em trúng mìn đều bị hy sinh, ít có trường hợp bị thương lắm. Vài trường hợp bị thương nặng, thì cũng không ra được đến phẫu trung đoàn. Chính vì lẻ đó nhà xác tiểu đoàn lúc nào cũng có khách. Cao điểm có lúc nằm trong đó đến 6 anh em.

  _Ngày thứ tư :

    Rồi cũng đến lượt duc thao làm nhiệm vụ. Lần nầy quân số rút lại chỉ còn 5 tay súng, chứ không được 7 như những ngày đầu, do đơn vị bắt đầu phân tán vì các khẩu đội phối thuộc và trên xét lại thấy không cần thiết phải đi đông. C8 phụ trách chung với 4 tay súng, còn D bộ 1 đồng chí ở a thông tin hữu tuyến do ít người. Riêng b cối 82 thì duc thao được phân công mang theo hỏa lực B40 làm nhiệm vụ.

   Lúc nầy thú thật là anh em chúng tôi đều biết là làm nhiệm vụ thông đường đồng nghĩa với việc làm bia cho pot giật chứ không có nghĩa gì khác. Và nếu cứ như thế nầy thì đến chừng nào tới lượt mình bị giật mà thôi. Không hiểu cấp trên tính toàn thế nào, chứ ta thì gần như hoàn toàn bị động. Rừng thì mênh mông, tất cả những vị trí địch ẩn nấp hầu như không quan sát được. Kể cả lúc chúng giật ta thương vong rồi, còn chưa biết chúng đang nằm đâu. Trong khi đó toàn bộ đội hình ta đều bị bộc lộ trên đường, và thằng pot nắm dây mìn, tùy hứng muốn giật ai thì giật. Đường giới hạn vận động của ta thì gần như dọc sát trục lộ. Thông thường các vị trí chúng ra gài được chúng gài phong tỏa mìn hai bên rất nhiều, chỉ cần ta nống vào một chút là vướng mìn ngay lập tức. Đã vậy thông thường hướng bên kia đường chúng cũng gài bẩy không cho ta dạt vô. Nói chung, làm nhiệm vụ thông đường đối với chúng tôi lúc nầy chẳng khác nào đi vào cỏi chết.

   Dù đã tính trước lượt của mình, thú thật chiều hôm đó nghe giao ban phổ biến nhiệm vụ, tai duc thao như ù đi không nghe được gì hết. Một chút sau bình tỉnh trở lại, hỏi lại khẩu đội trưởng một lần nữa duc thao mới chắc chắn mình không nghe lầm. Đi vào chỗ chết, có thể dựa vào yếu tố may rủi để tồn tại, khi hy vọng thằng địch sẻ ít chú ý đến mình. Nhưng nếu mang hỏa lực, sự hy vọng gần như còn bằng không, vì đó là mục tiêu địch hay giật nhất. Cho nên, giờ mình chỉ còn tin vào bản lỉnh của mình là tốt nhất. Nhận nhiệm vụ xong, việc đầu tiên là duc thao kiểm tra toàn bộ cơ số B 6 trái trong giàn và trong súng. Trái nào có hiện tượng hạt lửa ẩm mốc, liều phóng bong tróc là duc thao tìm cách đổi ngay. Để đảm bảo nếu phải nổ súng thì không trái nào bị lép cả. Cũng cần nói thêm, là từ lúc vô lính đến giờ, duc thao chưa hề được bắn một trái B nào cả. Trước đó chỉ học sơ qua lý thuyết ở quân trường, nên chưa hình dung bắn B sẻ ra sao. Nhưng duc thao lại có tính mạnh dạn học hỏi, nên sau đó lập tức gặp mấy đàn anh thường xử dụng thành thục loại hỏa lực nầy để hỏi những gì mình chưa biết và xem các anh thực hành một số thao tác để nắm thêm. Đêm đó duc thao được phân công gác ca đầu, lại được chính đàn anh b trưởng ra ngồi cùng nho nhỏ hướng dẩn một số kinh nghiệm mà anh đã trãi qua.

   Sáng hôm sau, với một chút tự tin học hỏi được, duc thao bắt đầu cùng anh em tập trung nghe quán triệt để làm nhiệm vụ. Một yếu tố xui rủi nữa là do có 5 người, nên cán bộ phụ trách phân công hỏa lực và AK đi xen kẻ với nhau. Trong đó khẩu B40 của duc thao đi vị trí thứ 2, vị trí hay bị giật nhất. Có thể lúc đó có ai để ý sẻ thấy khuôn mặt duc thao tái xanh, duc thao thầm nghĩ như vậy. Nhưng rồi cũng phải lên đường, không còn thời gian suy nghĩ về điều gì khác nữa. Năm con người, còn đi trong đội hình an toàn chắc là mang năm suy nghĩ, tâm trạng khác nhau. Cố đi chầm chậm để kéo dài thời gian bước vào tử địa. 

   Nhưng rồi chậm cở nào thì cũng đến lúc bước đến tuyền duyên, chuẩn bị ra khỏi đội hình. Đồng chí phụ trách bắt đầu la lên :"  Tất cả chú ý, quan sát cẩn thận, đi thật thưa ra". Lệnh lúc nầy có vẻ hơi thừa, vì không có mọi người cũng tự giác làm như vậy. Duc thao còn nhớ người chỉ huy hôm đó là anh Giang, cán bộ b DKZ. Anh là một người có tính khá kỷ lưởng và cẩn thận, nên miệng cứ nhắc thường xuyên, sợ anh em chủ quan không quan sát. Lúc nầy bắt đầu duc thao thực hiện theo lời b trưởng chỉ dẩn. Đầu tiên lấy ra chiếc áo rời đã chuẩn bị khoác lên toàn bộ liều b trên dàn. Sau đó quay đầu quả B40 trong nòng chỉa xuống đất, súng cặp sát hông. Như vậy với khoảng cách từ 100 đến 200m, pot có thể không phân biệt là người đang mang AK hay B40. Quy định không bắt buộc phải mang vác B trong tư thế nào, chỉ cần khi chạm địch là phải bắn được, nên không ai làm gì khi thấy như vậy cả. Bắt đầu qua chốt c5 ngay cả anh phụ trách cũng trở nên yên lặng, cứ liên tục quan sát hai bên. Mà lúc nầy anh có nhắc thì chưa chắc anh em nghe được, vì giản cách cự ly của anh em chúng tôi đã khá xa rồi. Địa hình rậm, mỗi người cách nhau 50 m, thưa gần 100m. Cho nên, dù chỉ 5 người nhưng đ/c đi đầu cách đ/c đi sau cũng khá xa.

   Quy định của đơn vị là tuyệt đối không được cho lính mới (1980) đi đầu, mà phải từ lính 1979 về trước cho đảm bảo trong việc phát hiện dò gở mìn. Nên đ/c đi đầu là một đàn anh thuộc b 12 ly7. Anh cứ vừa đi, vừa cầm cây thông đường dò mìn vướng, đôi lúc anh dừng lại quan sát mặt lộ một chút rồi nhìn qua hai bên. Thỉnh thoảng anh lại nhìn phía sau về hướng duc thao ra hiệu đừng nhìn anh mà hãy quan sát ra hai bên trục lộ. Khi thấy duc thao gật đầu hiểu ý, anh lại tiếp tục bước đi.

   Bắt đầu anh phát hiện được mìn, nên giơ tay ra hiệu cho đội hình dừng lại. Do khoảng cách hơi xa nên chẳng biết anh phát hiện ra mìn địch cài kiểu gì. Chỉ thấy anh loay hoay một chút, rồi giơ lên một quả KP2, vứt qua một bên rồi lại đi tiếp. Nhưng chỉ chừng mươi bước chân, anh lại dừng lại ngồi xuống. Lúc nầy chúng tôi không ai nói với ai lời nào, mọi thứ trở nên khá căng thẳng vì ai cũng hiểu rằng đã bước vào khu vực có mìn. Hít vào mấy hơi thật sâu, duc thao bắt đầu ngóc khẩu B lên cao một chút và nhè nhẹ lên búa đập, mắt tăng cường quan sát ra hai bên. Lần nầy khá lâu anh mới bước lên tiếp, để lại một quả mìn đã bị vô hiệu hóa giữa đường. Chỉ mới vừa chuẩn bị bước theo anh, duc thao lập tức nhìn thấy một cụm khói xám bốc lên bên hông phải của anh kèm một tiếng nổ chát chúa. Sức nổ làm anh bật qua trái đường gần cả mét. Một luồng khí lạnh chạy dọc sống lưng duc thao, làm duc thao bất giác quỳ thụp xuống ngay tại chỗ. Kinh nghiệm của các đàn anh phổ biến, khiến duc thao không dám lên tiếng kêu anh, vì sợ địch phát hiện ra vị trí của mình. Một sự thật tàn nhẫn nữa là chúng tôi ai cũng biết là khi vướng mìn KP2 thì thường là khó ai qua khỏi, nên đừng bao giờ vận động lên liền, mà chờ xác định xem đồng đội mình bị vướng hay bị giật để tìm cách đối phó. Lúc nầy chắc có lẻ chỉ có duc thao nhìn thấy anh bị giật rỏ nhất, còn lại anh em ở sau thì không thấy gì. Phản ứng đầu tiên là duc thao dùng tay chỉ về hướng bắc cho anh em biết để phản ứng. Và vì nguyên tắc hỏa lực không được lên giải quyết hậu quả, mà chờ AK lên, nên tạm thời duc thao chỉ ngồi yên quan sát phía trên.

   Có lẻ anh đã bị thương rất nặng, nhưng chưa chết hẳn. Trong khi phía bên dưới anh em đang nổ súng giòn giã qua bắc đường, thỉnh thoảng nhìn thấy cánh tay bên trái anh giơ lên rồi đặt xuống như một phản ứng của người sắp ra đi. Chừng vài lần như vậy thì thấy anh nằm yên không nhúc nhích gì nữa, khi mà khói súng bắt đầu bốc lên mùi khét nghẹt ở xung quanh. Phía địch không thấy phản ứng gì, bên ta sau khi bắn dồn dập một hồi không thấy gì cũng ngưng lại. Tất cả trở nên yên lặng một cách lạ kỳ. Cho đến khi đơn vị cho người chi viện lên để giải quyết hậu quả.

  Trưa hôm đó tổ thông đường chúng tôi được lệnh nống lên trên một đoạn rồi chốt lại, chờ bắt tay D1 thông xuống. Ngồi nhìn về hướng đồng đội hy sinh, suy nghĩ thật nhiều. Không hiểu sao chúng tôi ngày nào cũng bắt buộc phải làm nhiệm vụ như vậy, dù có đoàn qua lại hay không. Thậm chí nếu địch chưa giật mìn, mà nghi ngờ nổ súng không thấy địch phản ứng còn bị kỷ luật.

Thứ Ba, 29 tháng 1, 2013

Góp Nhặt....Một Thời Hoa Lửa......02

Truyện ngắn:
CÓ MỘT LOÀI HOA ĐI TÌM MÙA XUÂN
  
 (Chuyện cũ viết lại)
   " Cao Mê Lai rừng xanh trùng điệp
     Ánh trăng vàng in bóng bước chân anh
     Súng trong tay, trái tim hòa nhịp đập
     Rừng ngủ yên rồi, anh vẫn thức cùng trăng" 
    Đó là những năm cuối thập niên 70 kỷ XX.
    Đó là lời thơ được phổ nhạc của một người con trai Sài Gòn, đang làm nhiệm vụ quốc tế trên đất K.
    Đó là chốt tiền tiêu, cắm cột mốc ranh giới giữa đất K và Thái. Cao Mê Lai của Sisêphôn, của Battambăng, xứ sở Chùa Tháp.
   Không còn làm y tá cho bệnh xá sư đoàn nữa, Hương, Hà, Hoa, Bích được điều về làm công tác tuyên văn, thuộc phòng chính trị của sư đoàn. Những buồn vui không đếm được trong những giờ luyện thanh, tập múa, học thuộc kịch, chạy chương trình biểu diễn..., Hương quen dần với không khí phủ đầy tiếng nhạc, âm vang sân khấu...
   Hôm qua, một nhóm văn công quân khu 7, từ Việt Nam bay sang, đến sư đoàn biểu diễn văn nghệ, có cả đài truyền hình thành phố HCM quay phim phóng sự về một sư đoàn được tuyên dương anh hùng. Nhìn họ biểu diễn, Hương không vui cũng không buồn, chỉ thấy họ chuyên nghiệp quá, hát hay quá, còn nhóm văn nghệ sư đoàn của Hương cứ như là đội quân ô hợp vậy.
   Hôm nay, trên đường vào chốt Cao Mê Lai, phục vụ văn nghệ cho trung đoàn 4, Hương mệt mỏi quá chừng. Chuyến công tác này thật bất ngờ. Lẽ ra nhóm văn nghệ của quân khu đi vào chốt, nhưng sau đó, có lẽ vì sợ chết, họ từ chối, nhóm văn nghệ xung kích sư đoàn của Hương đi thay. Không trách họ được, bởi đây là chốt tiền tiêu mà!
    -  Nhỏ Hương đi chậm như rùa! Còn 8 cây số nữa đó. Mi đi kiểu ni sẽ không kịp vào chốt đâu.
   Giọng Huế của Hà thúc giục nghe ngọt lịm, cứ như rót mật vào tai.
   Nắng đã lên cao. Nắng ở xứ này thật khủng khiếp. Phía trước có một nhóm bộ đội từ con đường phía trái xuất hiện. Họ dừng lại chờ bọn Hương. Giọng con trai Hà Nội gọi lớn:
   -  Hương phải không? Hương ở 12D8 đúng không? Nhận ra mình không? Mình là Vân đây, học kế lớp bạn đấy, 12C.
   Hương lấy tay che nắng chói, nhìn chăm chăm vào người con trai đối diện. À, đây là anh chàng đã từng bị đứng phạt trước lớp giống mình, thế là quen nhau, dù không thân lắm. Anh bạn đen hơn trước, vẫn cao to, vẫn đẹp trai như ngày nào. 
   -  Hương mệt lắm nhỉ? Thôi, đưa ba lô mình vác hộ cho.
   Thế thì còn gì bằng. Hương trao vội cái của nợ nặng cả chục ký cho Vân. Tiếng Hoa léo xéo:
   -  Nhỏ Hương sướng hén! Có "người yêu" mang ba lô giúp.
Vân cười hiền lành, nói nhỏ với Hương:
   -  Sao Hương lại đi bộ đội? Liều thế! Mình sang đất K được một năm rồi, tham gia chiến đấu từ chiến dịch ở sông T, bây giờ thì ở chốt Cao Mê Lai này. Đội văn nghệ sư đoàn vào chốt phải không. Mình xin các anh cho mình nghỉ xả hơi để đến nghe các bạn hát đấy. Trước khi đi bộ đội, mình có ra Hà Nội để từ biệt người yêu. Ảnh cô ấy đây. Hương thấy sao? Xinh không? Cô ấy giờ đang là sinh viên Đại học Ngoại Ngữ Hà Nội. Mình có lúc rối lắm! Bảo người ta chờ thì ích kỷ. Bảo đừng chờ thì không đúng với lòng. Nếu là Hương, Hương có chờ bạn trai mình không?
   -  Thôi đi ông tướng! Nói tào lao không hà! Nhìn ông "phong trần" thấy ớn! Bộ quần áo ông mặc mấy tuần rồi phải không? Bụi đất đóng ở cổ áo dày cui, thấy mà ghê! Lên đến chốt, thay quần áo ra, tui giặt giúp cho. Trả công ông vác ba lô giúp tui.
Vân cười thật to. Các bạn đi cùng cũng cười ngặt nghẽo. 
   -  Ối giời ơi, nước không đủ cho bọn mình uống, nói gì đến tắm giặt. Hương mà ở lâu, mình sẽ chỉ cho Hương biết thế nào là tắm khô.
Hương thấy mắt cay xè. Mùa khô thiếu nước, Hương biết. Nhưng chưa bao giờ Hương tưởng tượng bộ đội mình lại khốn khổ như thế. Hoa là đứa nhạy cảm nhất. Nó khe khẽ hát trong nước mắt: Sao anh không kể/ Về cơn khát ngày nào/ Đêm nằm trên chốt, khát/ Mơ về con suối sâu/ Sao anh không kể.../ Em còn chưa qua đó/ Lại nói về gian lao...Đường đi vào chốt dường như ngắn lại. Vân còn nói với Hương nhiều điều lắm. Hương không nhớ hết. Đại khái là Hương nói nhớ Saigon. Vân dù đã vào Nam sống nhưng vẫn nhớ Hà Nội, hy vọng sau này xuất ngũ, sẽ thi vào trường Đại học Ngoại Ngữ Hà Nội để được gần người yêu. Còn Hương, Hương vẫn mê môn Sinh, sau này sẽ thi vào trường Đại học Tổng Hợp - T/P HCM
   Tối hôm ấy, dưới ánh trăng, Hương xao xuyến nghe đồng đội hát Cao Mê Lai rừng xanh trùng điệp... Hương khóc lặng khi hát Anh ở đầu sông em cuối sông. Trăng vàng lắm. Trăng như đang dõi theo bước chân của Vân trên đường xuất kích. Đêm ấy, Vân không nghe Hương hát, bởi có lệnh xuất kích bất ngờ. Vân cùng tiểu đội của mình băng rừng truy kích...
   -  Bích nè, mày đi hỏi dùm tao ai sáng tác bài Cao Mê Lai đó vậy.
Bích lè nhè giọng ngái ngủ:
   -  Bài gì? Khuya lắm rồi! Ngủ đi. Mai còn phải băng rừng ra khỏi chốt nữa!
   -  Ráng hỏi dùm tao đi. Mày có nhiều đồng hương lắm mà!
   -  Ừ, mai tao hỏi.
                                                       * * *
   -  Đây! Vị này đây. Vừa là nhà thơ, vừa là nhạc sĩ. Xin giới thiệu với anh, nhỏ bạn em, biệt danh "Hương cứng đầu", một fan của anh đó.
Bích cao giọng nói, tiếng  trong vắt như nắng sớm mai vừa buông mình trên những ngọn cây phía xa.
   -  Chúa ơi! Thầy Phúc! Thầy nhận ra em không? Em là "Hương quậy" ở lớp 12D8 nè! Thầy ơi! Em mừng quá! Sao thầy lại ở đây? Em tưởng thầy ở quân khu chứ!.
   Thầy Phúc nắm chặt tay cô học trò nghịch ngợm ngày nào. Hương nuốt nước mắt . Trước mặt Hương là người thầy đã từng làm Hương trăn trở đi tìm điều đích thực của một loại hoa: tầm xuân. Thầy nói nó là hoa hồng dại. Hương không tin, cứ tìm kiếm gốc gác chính xác của hoa.
   Chia tay với thầy, Hương cũng chưa kịp hỏi, hoa tầm xuân có phải là hoa hồng dại.
   Con đường cắt rừng ra khỏi chốt thật gian nan. Đạn pháo Thái Lan vẫn bắn qua biên giới ầm ào, xì xẹt. Về đến căn cứ của sư đoàn, Hương bệnh cả tuần liền. Trong cơn mơ xen lẫn những cơn sốt, Hương nghe giọng Huế nghẹn ngào của Hà: " Hương ơi, Vân chết rồi, thi thể của Vân đã về đến sư đoàn rồi. Tử sĩ, thương binh nhiều lắm mi ơi! Răng mi chưa tỉnh?"... Trong chập chờn, nửa tỉnh, nửa mê, Hương nghe tiếng Bích khóc; " Hương ơi, thầy Phúc hy sinh rồi! Thầy đi tìm nước cho đại đội, bị vướng mìn, nhìn không ra thầy nữa"... Tiếng ai đó khóc lớn lắm. Tiếng của nhỏ Hoa, nó là đứa mau nước mắt mà!... Trong hơi sương mờ nhạt, Vân đang cười với Hương. Vân nắm tay Hương chạy về phía đồi sim đang lác đác trổ sắc màu tím biếc. Phía xa xa, có một dáng người thanh thanh, người con gái Hà Nội. Vân nắm tay Hương chặt lắm, đau lắm, Hương không dám lên tiếng, sợ sương tan... Trong làn khói mỏng, thật mỏng, thầy Phúc đang ngồi lặng lẽ bên một cội hoa. Hương nhìn thật lâu mới biết nó là hoa hồng dại. Thầy đưa tay chỉ về phía xa, phía vầng sáng hắt lên từ bên kia biên giới Thái, thầy hỏi nhẹ:" Em biết đó là đâu không?". Hương buột miệng thốt: " Saigon". Thầy cười: " Không phải, đất Thái". Hương bướng bĩnh: "Không! Sài gòn !". Thầy cười thật buồn: " Ừ, Sài gòn".
                                                       ***
   Ở nghĩa trang Sisêphôn, Hương trồng trước mộ thầy Phúc và Vân cội hoa tầm xuân. Mãi sao hoa không nở. Giải ngũ, Hương trở về nước, nhặt lấy chiếc lá tầm xuân ép vào quyển nhật ký. Hương đem lá về nước để đi tìm hoa.
   Giờ đây, Hương đã là cô giáo. Hương không đi theo con đường ngày xưa mình mơ ước: nghiên cứu các loại cây trồng.
   Giờ đây, Hương đang nghêu ngao với học trò của mình: nụ tầm xuân nở ra xanh biếc...
   Tầm xuân. Mãi đi tìm mùa xuân.

Tác giả: Trương Thị Mỹ Phượng

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
    Lúc trước tụi tui coi thường sống chết lắm ,chết kiểu nào cũng được miễ̉n là hy sinh trong khi làm nhiệm vụ (chứ đừng tự thương).Bởi thế không biết khẩu hiệu của E4 hay của F5 là 1 cây súng được 15 ngày phép (tìm và diệt).Tất cả đều hăng hái coi thường cái chết chỉ tìm và diệt ddde963 thu được súng thôi(chiến công mà).Danh tiếng F5 từ lúc mấy anh trong đợt Hồng Quân đánh đâu thắng đó đã̉ làm cho tụi Pốt sợ rồi thêm tìm và diệt nửa nổi sợ tăng gấp đôi...Chỉ khi đồng đội hy sinh thì lòng căm thù của mình cũng tăng gấp đôi bạn có hiểu không? Nhưng sự thật vẫ̉n là thật thì hơi mếch lòng...mong các bác thông cảm.

 Chiến tranh thì ai cũng biết đó là tận cùng của sự gian khổ và hy sinh, sự trần trụi của chiến tranh là người lính ai cũng hiểu, ai cũng thấy và các đơn vị của ta trên chiến trường K thì đơn vị nào cũng từng nếm trải ở cuộc chiến tranh "không giống ai" ấy về chiến thuật tác chiến. Phải nói cho đúng và rõ ràng ra thì trong chiến dịch giải phóng K đầu năm 1979 các đơn vị của ta tấn công lướt, đánh và chiếm giữ những vị trí cơ bản, quan trọng cùng các trục lộ trên đất K, đẩy Pốt ép sát đến biên giới Thái, ta hy vọng Thái sẽ khóa chặt cổng hướng đó ở cuộc chiến tranh này, không ngờ Thái dung túng cho Pốt nên mở cửa cho Pốt nằm trên đất Thái chống phá QTN VN, điều quan trọng nữa là ta chưa đánh cho Pốt tan giã hoặc bị tiêu diệt hoàn toàn nên phần lớn các đơn vị chính quy của Pốt đã chạy hết sang Thái cả.

 Vì vậy sau này chiến tranh du kích của Pốt ở K thì Sư đoàn 5 là sư đoàn đầu sóng ngọn gió ở hướng cửa khẩu Poipet luôn đối diện với những sư đoàn thiện chiến cũ của Pốt ở Thái Lan quay trở lại, nhất là sau này Pốt được quan thày tiếp ứng bổ sung thêm vũ khí đạn dược thì chúng mạnh hơn những gì chúng ta từng biết. Vì vậy vài trận đánh ở cấp thấp cỡ C D và cả cấp E quân Pốt có "trên cơ" cũng chỉ là sự nhất thời nào đó, còn ở trên cục diện toàn tuyến của F5 hay MT479 lúc đó thì Pốt cũng chẳng là cái quái gì hết.

 Tôi đọc bài và cả sửa bài cho các bạn thì thấy rằng bạn thaibao430 có vẻ trách móc cán bộ cấp sư đoàn không nghe ý kiến và báo cáo của B trưởng trinh sát D3 nên đã để trận đánh có những tổn thất không đáng có. Thực chất chuyện này không hề dễ như lính tráng cấp dưới nghĩ hay nhìn thấy hoặc trực tiếp tham gia, cấp E F cũng có những bộ phận trinh sát cùng ban Tham mưu, tác chiến để có những thông tin cần thiết với sự tổng hợp và lên phương án của 1 tập thể cán bộ chỉ huy chứ không đơn giản do duy nhất 1 người quyết định, sự biến đổi trong chiến tranh là muôn màu, muôn vẻ và tập thể quyết định sai, cá nhân nhận xét đúng cũng là chuyện bình thường, điều đó không có nghĩa là cấp trên không lắng nghe hay họ dốt nát gì trong chiến đấu. Mọi phương án chiến đấu đều được các cấp thông qua với sự đồng lòng nhất chí cùng phê duyệt cả còn cụ thể chiến đấu thì tùy cơ mà ứng biến ở từng bộ phận nhỏ trong chiến trận.

 À quên còn chuyện này nữa bạn thaibao430. Không ai gọi M113 là xe tăng cả, thực tế nó là thiết giáp M113. Tôi không tin cán bộ F5 nào đó đủ "độ to" đến mức trên cả quyết định của BQP mà ra quyết định cho lính trong đơn vị mình: Diệt địch, thu súng ở thời điểm tháng 9 10.1979 là được đi phép 15 ngày. Lệnh Tổng động viên đầu năm 1979 với nhiều mệnh lệnh của thời chiến. Cắt toàn bộ phép tắc của SQ và binh sỹ, phải gần giữa năm 1980 thì chế độ nghỉ phép cho SQ mới bắt đầu được thực hiện trở lại, còn với lính tráng thì vẫn là mút chỉ. Nếu ở thời điểm này ở đơn vị tôi mà có chế độ này thì có lẽ chẳng còn ai chiến đấu vì ai cũng đang đi nghỉ phép cả rồi, kể cả anh nuôi, phục vụ. Grin



Để duc thao trả lời luôn cho các bác khỏi lăn tăn, vì nói thiệt tôi vốn rất kỵ những câu chuyện về vấn đề nầy lắm. Đúng như anh @ DK1278 đã hỏi, lúc đó ngoài số vàng đó còn có một con mèo bằng đồng đen nữa. Có điều sự việc xảy ra trước mắt quá nhiều người, nên làm sao mà ai đó có ý định sở hữu cá nhân được. Sao khi giao nộp về trên xong, để ghi nhận tinh thần đơn vị, trên có trích thưởng lại một số chỉ vàng. Không còn nhớ bao nhiêu, nhưng mua nhu yếu phẩm, thuốc thơm chia nhau cũng được một hai tháng sử dụng thoải mái.

 Cb479 à ! Chuyện đó cũng có thể xảy ra lắm chớ !
 Năm 1986 : b12ly8d4e88f302 (=d1e88) ở phum TàboengSvay huyện Svailo - Xiêm riệp , đào công sự 12ly8 để học bắn máy bay , đã được 1 ông tượng đá to bằng đứa bé 2-3 tuổi , khoác áo cà_sa , tư thế khoanh chân ngồi thiền , khá tinh xảo gần như còn nguyên vẹn .
 Không hiểu tại sao , chỉ sau vài tiếng  dân phum TaboengSvay đã ùn ùn mang bánh trái hoa quả nhang đèn gà rượu ... kéo đến xin được cúng tế . 
Các chú đội không khó khăn gì chuyện đó , đồng ý cho họ làm .
Ông già Bà cả " Chà chà - Bạt bạt , O_cun contop ViệtNam ch_rờn ."
 Đồ cúng họ để lại hết , tặng chú đội và xin được rước tượng vào chùa TàboengSvay .
 Các chú không dám quyết , vì ai cũng biết đây là loại đồ cổ cực kỳ cổ và quí hiếm . Dân Kam thì đang phát sốt phát rét lên vì những cơn sóng ngầm buôn lậu tượng cổ sang Thái . 
Các chú không đồng ý . 
Ngay nhập nhoạng tối hôm đó , 1 ông già vốn dĩ quen thân với B12ly8 này đã được 1 ai đó kín đáo nhờ vào " thương lượng " : Đổi 10 kílo ... vàng ( 10 kilogam ) .
Các chú phát hoảng vội báo Tiểu đoàn . Tiểu đoàn cũng rứa , vội báo ngay Trung đoàn . Trung đoàn trưởng Vương Xuân Mậu lệnh : 
   * D1 cử 1 C tăng cường do 1 cán bộ D chỉ huy đưa ngay bức tượng về E bộ tại phum Svailo . 
   * C21 trừ (Trinh sat E88 ) do C trưởng Trần Văn Cảnh trực tiếp chỉ huy xuống dò đường chốt đường hộ tống d1.
  " Coi chừng TÙ cả nút đó nha , tụi bây ! " .
  Chiều ngày hôm sau 1 đoàn cán bộ hỗn hợp của MT479 và bạn Kam đã vào tới Svailo .
Một cán bộ bảo tồn bảo tàng Ăngkor cho biết : 
Khả năng đây là tượng cùng thời vua SurijaVacman III cho xây đền Boengmealea - Thế kỷ thứ IX sau CN . Mang sang Thái : 1 kg tượng = 1,5 kg ... vàng .
 Xêm xêm ông tượng này sẽ qui ra được 3-4 chục  kílo vàng - Choáng !
 Chú đội ta được tặng ... 10 cây thuốc lá Rhum_do . Chấm hết !

  Sau , dân TàbengSvay cũng cho biết : 
Truyền thuyết kể rằng - Ông tượng này được chính nhà Vua thời đó , ngồi lễ yểm 2 ngày 2 đêm nhập hồn tượng , rồi ban tặng cho dân Phum TàbengSvay vì phum này vài năm trước đã có công dâng vua 1 phi sắc nước huơng trời , rất giỏi giang việc triều chính giúp Vua . 
Tượng đã thất lạc từ lâu và rất lâu gần cả ngàn năm , khi quân Xiêm ( Tháilan ) tràn sang cướp phá , vuơng triều Ănkor sụp đổ suy tàn .
  Chùa TàbengSvay còn 1 đoạn kinh khắc trên cuống của tàu lá Thốt nốt ghi lại truyền thuyết này ...
  Quân ta rất quang minh và chính trực như vậy , nhưng không biết chính quyền họ có thực sự giữ lại bảo tồn được cho hậu thế và nhân loại hay không - Không ai biết cả !



Góp Nhặt....Một Thời Hoa Lửa...01



Trận đánh ngày 23/4/1980 do tiểu đoàn 3 tăng cường của trung đoàn 4 sư 5. D/C thượng úy Vũ xuân Ê tiểu đoàn trưởng trực tiếp chỉ huy...D/C .....QUÝ chính trị viên chỉ huy bộ phận hậu phương cách cứ điểm vài cây số..Hai cây 105 của sư đoàn tăng cường cho trận đánh (không cân sức,vì khi đánh chiếm lại cứ điểm để lụm xác anh em thì có cặp vợ chồng Pốt bị bắt tại cứ điểm khai rằng dân trong phum dó đã báo cáo cho Pốt và chúng đả điều quân từ Botdoomboong đến ngay trong ngày hôm trước..và chờ sẵn các d/c mình) Đúng giờ G khai hỏa của pháo 105 (bắn tọa độ rất chính xác nhé, xác địch cứ bay tung lên) nhưng địch đông quân ta chịu hết nổi,pháo mà im là tụi nó bắn ở trên mấy bờ đê (mùa khô đất cứng không đào hố cá nhân được) Trời mờ sáng là quân ta bị bao vây liền C13 do D/C....KHẢM thiếu úy đại đội phó chỉ huy ..C11 tăng cường trung đội của tiểu đoàn 1 ..Tất cả tan tác ..C13 xóa sổ cùng 2 cây 12,7 và dkz..C11 chạy tứ toán..C12 do D/C thiếu úy....Thanh chỉ huy đánh chặn đường rút lui của địch cũng tháo chạy...trận thua của một F đoàn mà chỉ nghe tên thôi là từ Pốt tới Para thậm chí cả lính Thái gác ở cầu PôiPét cũng sợ nữa chứ ..Chỉ vì sư phó chủ quan khinh địch mà được nghỉ phép sớm (Gần 100 mạng người anh em đồng đội )Xin các anh em hãy yên nghỉ vì các anh em đã hoàn thành nghỉa vụ bảo vệ tổ quốc...THÀNH KÍNH Đ/C KHẢM ĐẠI ĐỘI PHÓ 13 ĐẢ HY SINH ANH DŨNG.


Như đã viết, giai đoạn 1979 - 1980 ( năm 5/1981 mình ra quân rồi )thì không một người dân nào dám ở dankum này, phía sau là phum săng cũng cách đó hơn chục cây số thì mới có dân ở ( hướng 174  đảm nhận ) chếch về trái tức là K'vao thì dân cũng không có, nói chung khu vực này ta và pốt ngày nào cũng có đụng chạm, tiếng súng và mìn trái nổ liên tục. Giai đoạn hòa bình ở đây thì mình không rỏ, cách xa nhiều năm cảnh vật thay đổi nhiều, con suối Dankum ngày xưa biết bao kỷ niệm, kỷ niệm khi đem tử sĩ về qua suối gặp lũ, nước dâng cao, tay bơi chó, tay nắm cáng kéo tử sĩ anh em mình qua...
Sau ngày 23/7/1979 chúng tui lính sửa(đợt tổng động viên)có vào chốt ở PHUM PRIEUAO khoảng chục ngày phum này cách thị xã Nimit 9km và cách Dangkum 6km(Dangkum thì được tiểu đoàn 2 E4 ,F5 trấn giữ)Ngày nào cũng cho ngưởi đi thông đường suốt hể nghe tiếng choảng nhau là điện đàm của trung đoàn bộ hỏi tới và cho pháo chi viện ngay(Para và Pốt choi nhau thì bắn thang luôn )Tính là có 3 phe đánh lẩn nhau



Đung gio G khai hỏa của pháo 105(bắn tọa độ rất chính xác nhé ,xác dịch cứ bay tung lên) nhưng địch đông quân ta chịu hết nổi,phấo mà im là tụi nó bắn ở trên mấy bờ đê(mùa khô đất cứng không đào hố cá nhân được)Trời mờ sáng là quân ta bị bao vây liền C13 do D/C....KHẢM thiếu úy đại đội phó chỉ huy ..C11 tăng cường trung đội của tiểu đoàn 1 ..Tất cả tan tác ..C13 xóa sổ cung 2 cây 12,7 va dkz..C11 chạy tứ toán..C12 do D/C thiếu úy....Thanh chỉ huy đánh chặn đường rút lui của địch củng tháo chạy...trận thua của một F doàn mà chỉ nghe tên thôi là từ Pốt tới Para thậm chí cả lính Thái gác ở cầu PôiPét củng sợ nữa chứ ..Chỉ vì sư phó chủ quan khinh địch mà được nghỉ phép sớm (Gần 100 mạng người anh em đồng đội )Xin các anh em hảy yên nghỉ vì các anh em đã hoàn thành nghỉa vụ bảo vệ tổ quốc...THÀNH KÍNH D/C KHẢM ĐẠI DỘI PHÓ 13 DẢ HY SINH ANH DŨNG 

Chào thaibao430 đã vào mạng VMH viết bài. Qua các bài viết của bạn tôi biết bạn là lính c12 d3 e4 f5 bổ sung vào sư 5 tháng 7/79. Trận Takong Krao 23/4/80 bạn viết chưa chính xác đâu. Trong này lính sư 5 và  lính trung đoàn 4 vào xem bài nhiều lắm đó. Coi chừng vạ miệng nha Grin

 Tui chỉ viết về sự thật thôi..tui ở C12 DO D/C thiếu úy hay tr.úy gì đó  tên THANH (người Thanh hóa) chỉ huy ra lệnh cho cây 12,7 tháo súng chạy mà ..thậm chí còn thả cả tù binh (bắt được 1 thằng)
Rút về tới suối thì lệnh đổ đạn xuống suối gần hết ruột tượng đạn...2 ngày sau nhờ E174  đánh lên với cua sắt (xe tăng 113) để nhặt xác đồng đội  .Chờ tối hẳn mới dám về phum một xe vun không giấu nổi mùi đâu H3 ơi nắng có mưa có xác anh em đả có giòi thúi lắm bọc trong vải niệm còn trong tấm tăng ,ngoài cùng là bao nylong cũng chẳng giấu nổi..thua trận này đau đấy.


CÁC BÁC ƠI CHO TUI HOI LÀ TRONG PHUM TAKUN NÀY CÒN CÓ CÁI LƯ HƯƠNG TO LẮM MÀ(ĐỒN RẰNG TỤI PỐT GIẤU SÚNG TRONG ĐÓ) NÓ NẰM NGAY GIỮA PHUM ĐÓ...TUI HAI LẦN ĐÁNH QUA PHUM NÀY(LẦN THỨ NHẤT VÀO KHOẢNG THÁNG 9 HAY 10 GÌ ĐÓ NĂM 1979 D/V CHÚNG TUI D3E4F5 ĐÃ ĐI CÀN TỪ KOMKOP LÊN VÒNG QUA ĐÓ THÀNH 1 VÒNG TRÒN..PHUM ĐÓ ĐỊCH ÍT VÀ LẠI CHÚNG TUI CÓ CÂY 12,7 VẬN ĐỘNG TẤN CÔNG(NƯỚC NGẬP QUA DẦU GỐI MÀ VẪN CHẠY TỐT)ĐỊCH CÓ BẮN LẠI VÀI PHÁT RỒI CHẠY VÃI CỨT...CHÚNG TUI VÀO PHUM VÀ TUI CÓ THẤY CÁI LƯ HƯƠNG RẤT TO VÀ RẤT DEP(THỜI KỲ PỐT TẬP TRUNG TẤT CẢ CÁC ĐỒ VẬT LẠI MÀ)..TRẬN THỨ HAI VÀO NGÀY 23/4/1980..HỠI ƠI ĐỊCH KHÔNG CHẠY MÀ TA CHẠY(TUI Ở C12 ĐÓN LỎNG DỊCH TẨU THOÁT)VÌ NẰM Ở KHÁ XA PHUM ĐỊCH KHÔNG NGỬI ĐƯỢC NÊN CÒN SỐNG MÀ VỀ ĐẤY CHỨ CƯ NHƯ C13 THÌ XÓA SỔ CẢ ĐẠI ĐỘI...HAI NGÀY SAU VÀO NHẶT XÁC ĐỒNG ĐỘI TUI CŨNG VÀO PHUM Ở CHUNG DỂ BẢO VỆ XE TĂNG 113(GHÊ CHƯA TUI VÁC CÂY B40)CŨNG VẪN THẤY CÁI LƯ HƯƠNG MÀ..SAO CÁC BÁC CHỤP HÌNH KHÔNG THAY NHỈ?


     Cách đây cũng khá lâu rồi, duc thao và một số bạn bè chung đơn vị củ có đọc một bài báo của một tác giả nào đó không nhớ tên, viết trên một tờ báo có khá nhiều bạn đọc là tờ bán nguyệt san " Công An Thành Phố Hồ Chí Minh ". Trong bài viết nầy, đại loại là tác giả ca ngợi về đơn vị của duc thao, Trung đoàn 2 CAVT (688 BP), hay còn gọi là Trung đoàn Củ Chi đất thép.Tác giả cho rằng đây là một đơn vị đã đứng chân giúp bạn ở vùng đất khắc nghiệt Cao mê lai, nơi khỏe như voi mà không sống được phải quay đầu, đến....mười năm trong quá trình quân tình nguyện giúp bạn. Xen kẻ trong bài là những ca ngợi thường thấy của một số nhà báo khi viết bài.

     Còn gì sướng hơn khi vô tình đọc một bài báo ca ngợi đơn vị mình như vậy. Nhưng thật tình anh em chúng tôi chẳng được vui, vì tính xác thực của bài báo không được đúng lắm nầy. Trong những lần vào kể chuyện trong trang mạng, duc thao đã từng nói rất nhiều về tình hình, đặc điểm của đơn vị mình, vì biết rằng sau sự kiện rút bỏ Cao mê lai lùi về chốt giữ Mo hơn, rất ít các đơn vị còn nắm được tình hình khu vực nầy, khi chỉ còn lại duy nhất tiểu đoàn duc thao hoạt động trong khu vực. Chịu đựng đến tầm cuối năm 84, khi E2 theo các đơn vị khác rút quân về nước, còn lại 1 D của duc thao chuyển qua chốt giữ Poi pet đến giửa năm 1985 thì về cầu con rồng, thuộc tỉnh Siêm riệp,giao lại địa bàn cho các đơn vị sau nầy, thì làm gì chốt giữ hướng Cao mê lai đến 10 năm. Chính cái sự cảm quan không thực tế của tác giả đã làm chúng tôi bị hụt hẩng. Té ra anh chỉ viết theo những ghi nhận chủ quan của mình mà chẳng có một quá trình tìm hiểu thực tế gì. Mà đã vậy dù bài viết của anh có ca ngợi đơn vị chúng tôi đến đâu, những người lính trong cuộc chúng tôi cũng cảm thấy không hài lòng lắm.

    Thời gian sau nầy lại thấy thêm vài bài viết, mà chính sự chủ quan về cảm nhận của một số người viết làm cho bài viết có vẻ hơi quá đà, làm người đọc cảm thấy hơi bị lan man...Chúng ta là người lính, có quyền tự hào về đơn vị của mình, nhưng cũng phải tôn trọng tính xác thực có căn cứ và dẩn chứng cụ thể, chứ không thể vì cảm nhận ở đơn vị của mình không mà lại viết những dòng quá sai lệch.

    Tỉ như nhận xét về những vùng đất khắc nghiệt ở chiến trường K ngày nào. Có hai địa danh gọi là trọng điểm về sốt rét ở Cam pu chia ngày ấy : là Pai lin và Cao mê lai. Một tư liệu của nước ngoài đã nhận xét về biểu tượng voi quay đầu ở Cao mê lai, cho là đây là vùng trọng điểm về sốt rét ở Đông dương thôi. Có đồng chí lại viết Pai lin là vùng sốt rét vào bậc nhât trên thế giới. Có một điều là đơn vị chúng tôi đã từng đứng chân trên cả hai địa bàn nầy (Khi còn mang phiên hiệu D 214 phối thuộc cùng Sư 10 giải phóng Pai lin và chốt giữ tại đây đến tháng 5/1980 và sau đó về nhập vào E2 CAVT F5 chốt giữ Cao mê lai từ tháng 6 năm đó). Các lớp đàn anh duc thao hay có nhận xét về căn bệnh nầy, và đều cho rằng cơn sốt ác tính ở Cao mê lai là đáng sợ hơn cả. Không có gì báo trước, không có rét run hay nóng bong da, không có cả đái huyết sắc tố. Một người đang khỏe mạnh bình thường bổng ngã vật ra, người uốn cong như cây đòn gánh, mắt trợn trừng, mồm sùi bọt mép, da lập tức tái xanh, rồi chết tốt chỉ trong vài phút đồng hồ...không kịp cấp cứu.Duc thao đã từng chứng kiến kiểu chết nầy. Bản thân duc thao sốt lần đầu, trong 6 ca trung đoàn đưa khẩn cấp về bệnh xá Sư, chỉ còn hai ca quay trở lại là duc thao và một bạn đồng ngũ là Lộc (quê Phú Nhuận, tp HCM). Cả một đơn vị tiểu đoàn duc thao ngày đó, ai cũng mang màu da như xác chết, hậu quả của những trận sốt rét rừng.

     Còn về công trạng của từng đơn vị, duc thao như những bài viết trước đây đều cho rằng dù ở vị trí nào cũng quan trọng như nhau. Có thể do sự sắp xếp của trên từ trước, có thể khi nhận địa bàn đảm nhiệm tình hình mới phát sinh. Nhưng dù ở vị trí nào, thì từ trên xuống dưới cũng phải nổ lực hết sức để hoàn thành nhiệm vụ của mình. Mỗi một đồng chí vào kể chuyện về đơn vị của mình, từ cấp nhỏ đến lớn trong toàn bộ chiến trường, sẻ giúp anh em dể hình dung hơn những gì đã qua trong khoảng thời gian ấy. Từ đó sẻ có nhận xét các đơn vị trên chiến trường ngày ấy mang một cục diện thế nào. Còn nếu muốn nhận xét sâu rộng hơn, không cần gì phải là một cán bộ cao cấp hay một sĩ quan chỉ huy, chỉ cần vào đọc kỹ những gì các anh em đã viết lên đây, kết hợp cùng một số tư liệu và suy luận cá nhân một chút, ta sẽ nhận xét một cách tương đối được rồi.

    Thí dụ về mặt phân bổ địa hình, từng là một người lính sư năm, bây giờ có dịp ngồi nhìn bản đồ địa hình ngày đó, một dải biên giới kéo dài từ Ăm pin (hướng E8 ), chạy dài qua Đăng cum, Poi pet, Mỏ vẹt, Mo hơn, Cao mê lai, Nam sấp, nơi theo một tư liệu nước ngoài bố trí đến gần hai phần ba các cứ lớn của cả hai lực lượng: Pa ra và Pot. Không ngẫu nhiên mà địch lại bố trí binh hỏa lực đối phó với ta một cách dầy đặc hướng nầy như vậy đâu, đó đều là mang một ý đồ chiến lược của những nhà quân sự, cả thầy và trò bọn chúng đấy chứ. Trước hết là cái thế, nhà cầm quyền Thái lan biết rằng ta sẽ rất khó khăn với một sư đoàn mà có thể đánh qua đất chúng, khi mà ngoài lực lượng địch đông đảo như vậy, chúng còn dốc gần như toàn lực phía sau sẳn sàng hổ trợ cho lực lượng nầy nếu ta đánh qua, nhất là sau sự kiện Nong chan 23/6/1980. Bên cạnh đó, bọn phóng viện nước ngoài cũng đầy rẩy tại khu vực nầy, sẵn sàng phụ họa, lu loa làm mất uy tín ta trên chính trường quốc tế.

    Ngược lại, nếu tập hợp lại bọn tàn quân, huấn luyện tốt, trang bị đủ mạnh, chờ cơ hội...bất ngờ chúng dựa vào trục lộ 5 tấn công, khống chế ta đồng loạt tiến chiếm Si so phon, nơi giao nhau giữa trục lộ 5 và 6. Hướng Pai lin chúng kết hợp đánh xuống sẽ tạo đà uy hiếp Bat đom bong. Hướng 302 đảm nhiệm cũng vậy, nếu chúng mở được một mủi đánh xuống sẻ uy hiếp thủ phủ Siêm riệp. Lúc nầy dựa theo hai trục lộ chúng sẽ dể dàng cơ động và tiếp liệu nhanh chóng, kết hợp lực lượng ngầm hai mặt xây dựng trong dân đồng loạt nổi dậy, từng bước tiến chiếm lại lảnh thổ. Bài bản nầy năm 1983 chúng đã áp dụng ở Siêp riệp, gây cho ta nhiều khó khăn, tổn thất, nhưng hướng Sư 5 chúng đã không kết hợp thành công. Thậm chí chúng còn bỏ qua các đơn vị chốt cận biên, đưa lực lượng lớn luồn về phía sau nhanh chóng tiến đánh Si so phon, chiếm ga Sô phi làm bàn đạp,  đánh chiếm cả trận địa pháo 130 ly MT tăng cường đặt trên trục lộ 5 để chi viện cho các đơn vị phía trước.

    Với tinh thần kiên quyết giáng trả, với sự chỉ huy tài tình của các cấp, Sư đoàn đã bình tỉnh điều quân phản công lại quyết liệt, khiến chúng phải tháo chạy về biên giới, ta chiếm lại được 2 khẩu pháo 130 ly và 2 xe xích kéo hầu như còn nguyên vẹn.

    Ngoài ra, để chống lại âm mưu tập hợp, cũng cố, xây dựng các căn cứ bàn đạp của địch, hầu như đầu mùa khô năm nào sư đoàn cũng mở chiến dịch đánh phá vào các cứ điểm cận biên bắt đầu lớn mạnh của địch, không cho chúng có cơ hội cũng cố, phát triển theo ý đồ. Từ mùa khô năm 1981, bắt đầu đánh Nam sấp, Non mắc mun, mở đường vào tái chiếm Cao mê lai, tránh xa con đường cận biên hướng Mo hon, vốn gây cho ta nhiều thiệt hại. Kế tiếp lại chuyển qua hướng Đăng cum đánh vào cao điểm 175, rồi các cứ lỏm khác. Trong những ngày đầu mùa khô chiến dịch nầy, các đơn vị trong toàn Sư đoàn phải hành quân cơ động liên miên, hết qua cách rừng nầy lại tới cách rừng khác. Còn những đơn vị chốt cận biên như các đơn vị biên phòng phải gồng mình ra chịu đựng những đợt tiến công bằng binh hỏa lực của địch rất quyết liệt, hòng co kéo các lực lượng ta đang vây ráp các căn cứ đang bị đánh của chúng. Càng nguy cơ mất cứ, chúng càng dùng mọi cách để đánh dồn.

    Dĩ nhiên để hoàn thành nhiệm vụ nầy, sự mất mát về người là không thể tránh khỏi. Chiến tranh đâu phải là trò cởi ngựa xem hoa. Một đơn vị cấp tiểu đoàn như đơn vị của duc thao trong đội hình của Sư đoàn, quân số thường xuyên chỉ tầm hơn trăm tay súng, mà đã từng chạm trán với vài trăm tên địch khá nhiều, có lúc bị chúng truy đuổi về đến tận cứ. Chúng chẳng đâu xa, chỉ cách ta hơn tầm cối 82. Dám đến là gặp thôi. Nên sự thiệt hại do nhiều lý do trong chiến trận là điều tất nhiên. Chỉ có điều sau sự mất mát đau thương đó là lòng căm thù, phải giáng trả chúng những đòn thật đích đáng.

    Vậy mà giờ đây @thai bao 430 viết lên những bài viết sao nghe phản cảm quá. Coi sự hy sinh, mất mát của anh em cùng đơn vị như là trò đùa. Thiết nghĩ một tử sĩ sau khi hy sinh vài ngày thì như thế nào anh em ai cũng hiểu. Có thể nêu lên đặc điểm nầy để nói về sự chịu đựng, khó khăn...chứ không ai viết như bác. Cũng may giờ cuối bác bộc lộ thân phận sớm nên cũng hiểu bác phần nào. Nhưng hỏi thật bác đã từng nói chuyện với ai mà tự hào mình đã từng là lính Sư 5 không ?

  Quy luật của chiến tranh mà, một đơn vị nếu thắng lớn thì thường phải thua đau thôi, vì địch quân như vậy lực lượng cũng không vừa. Nếu bác @thai bao biết được rằng: sau nầy vào khoảng cuối năm 1984 đầu 1985, cũng trên khu vực cánh đồng thuộc địa danh Ta'kông k'rao nầy, một tiểu đoàn của bộ với quân số gần 500 quân chốt giữ.Chỉ sau hơn tiếng đồng hồ tiến công dồn dập bởi xung hỏa lực gấp nhiều lần áp đảo, pot đã gần như xóa sổ đơn vị nầy. E55 của bộ từ phía sau điều lên giải vây, giải quyết hậu quả đã vào không muốn nổi. Khi ta bắt đầu điều các lực lượng lên mở chiến dịch lớn, chúng mới hoàn toàn chịu rút lui. Ngày đó, thậm chí chúng còn đưa cơ giới vào để vận chuyển binh hỏa lực nửa.

    Còn như các địa danh Sư đoàn đảm nhiệm như Cao mê lai, Đăng cum, nơi mà năm nào cũng phải mở chiến dịch đánh phá, cũng vào thời điểm mùa khô 1985 nầy, F7 và F9 đủ cùng các đơn vị tăng cường của bộ như các lữ tăng thiết giáp, pháo binh, trinh sát, đặc công, công binh...dầy đặc tiến công liên tục không vào nổi bởi sự chống trả rất quyết liệt của một lực lượng địch rất đông, sẳn sàng phản kích đánh bật ta khi cần thiết. Cuối cùng ta phải dùng hỏa lực pháo 40 nòng mới giải quyết được. Riêng bên trong căn cứ Cao mê lai, ta đã đếm hơn 600 xác địch chết tại chổ, còn lại đa phần chúng tháo chạy qua đất Thái, khiến phía Thái hốt hoảng phải bắn pháo ngăn chặn. Ở Đăng cum cũng vậy, 1 e của F9 đánh lên cũng không xong trước sự cầm cự quyết liệt của địch. Trên phải điều tiếp lực lượng sư 7 qua tăng cường mới xong.

    Vậy mà những năm trước đó, sư 5 chỉ với lực lượng của mình, phải vừa giữ chốt, vừa cơ động liên tục mở các chiến dịch vào các căn cứ nầy, hỏi sao không tổn thất.

    Pot và các thế lực thù địch khác đâu phải bằng lòng chấp nhận nằm yên trên bản đồ bố phòng như vậy, mà mục tiêu của nó là tập trung cũng cố, xây dưng lại lực lượng. Khi có thời cơ sẻ bất ngờ đánh chiếm những vị trí bàn đạp, tạo đà tiến chiếm lại lảnh thổ. Mà nhìn vào bản đồ toàn cảnh biên giới Thái- Cam, có chổ nào tốt hơn để triển khai binh hỏa lực trên diện rộng để thực hiện ý đồ đó, ngoài địa bàn nầy. Một vài khu vực địch không bố trí căn cứ nhiều, vì chỉ có thể làm hành lang tiếp vận cho bọn địch thâm nhập hoạt động ở nội địa mà thôi, không thể triển khai lực lượng lớn, tiến công đồng loạt như khu vực Si sô phôn nầy. Hơn nữa đường tiếp vận của cả bên Thái và bên K đều tốt trong thời điểm đó.

    Có thể duc thao hơi quá lời, nhưng ta hãy trải rộng bản đồ và nhìn xem những nhận xét của duc thao đúng được bao nhiêu phần.

,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,
 "bà má Sô-ri-ya". 
  Bà ngồi trông thư thái và thật phúc hậu, năm nay vừa bước qua tuổi 74 và đã nhiều năm rồi rất chăm chỉ đi chùa như lời bà bộc bạch để cám ơn Trời Phật đã ban cho bà một tuổi già an lành bên con cháu sau khi đã trải qua một quá khứ đau buồn - mất chồng dưới thời Pốt, cả đứa con trai lớn năm 84 cũng đã bị đạn pháo Pốt bắn bừa bãi vô khu dân cư cướp đi sinh mạng và sau đó tiếp tục mất thêm 1 người con bởi bệnh nan y. Suy cho cùng những năm tháng đó ở vùng chiến sự người dân K chỉ có 2 lựa chọn: một là vô các trại tị nạn nằm dọc biên giới bên đất Thái sống tù túng với những trợ cấp nhất định, hai là ở xen kẽ và phía sau các đơn vị bộ đội VN được tự do làm ăn sinh sống thoải mái; mà cho dù ở bên nào thì bom đạn chiến tranh cũng dành cho sự vô tình may rủi ngang nhau.
     Bà là 'bà Me' của Phong, bạn tôi lính C11 D3 đóng quân ở Sô-ri-ya từ 79-81, mà trong chuyến đi vừa rồi tôi nhận sứ mạng tìm kiếm tin tức về bà cho bạn và cơ may đã cho tôi gặp được bà qua hỏi thăm 'tà Sà-Rươn' trưởng phum. Suốt thời gian ở K tôi chỉ gặp bà 2 lần đầy ấn tượng đến nỗi sau từng ấy năm gặp lại tôi chỉ vừa nhắc tới bà đã nhận ra, nắm chặt tay tôi vồn vã thân tình "Má nhớ các con ơi, má nhớ lắm, khg phải giờ gặp mới nhớ mà má nhớ hoài hồi nào giờ, lúc nào má cũng cầu Trời khẩn Phật cho các con vượt qua được bom đạn để về với gia đình. Hồi đó cứ thấy đánh lớn hết chổ này tới chổ khác má lo lắm khg biết các con có sao khg?", tôi lặng đi xúc động xen lẫn tự hào - trong lịch sử chiến tranh thử hỏi liệu có quân đội nào khi chiến đấu ở 1 đất nước khác mà có được những bà mẹ người bản xứ luôn lo lắng dõi theo và cầu nguyện cho những người lính của mình vượt qua được nghiệt ngã bom đạn về với người thân khg?
     Lần đầu gặp, khỏi cần giới thiệu bà biết tôi công tác ở đội công tác xây dựng chính quyền. Còn nhớ lúc đó khoảng tháng 7/80 (sau trận Kông-si-lốp, ta đánh để phục vụ bầu cử), tôi tháp tùng đoàn CB huyện Si-sô-phôn xuống xã Kốp (Ni-Mít) dự buổi mit-tinh tuyên truyền về ý nghĩa cuộc bầu cử chính quyền các cấp do xã tổ chức, trong buổi lễ tôi phải làm phiên dịch cho trưởng đoàn chuyên gia huyện nói chuyện với dân. Xong buổi lễ, trong lúc xã bận rộn chuẩn bị bữa trưa, tôi bỏ mặc đoàn CB tìm vô Sô-ri-ya thăm Phong, nói được câu trước câu sau nó đưa tôi tới nhà 'bà Me' giới thiệu; tôi chỉ ngập ngừng chào bà, nghệch ra hơi ngạc nhiên sao bà cứ nhằm tôi mà nói huyên thuyên khg cần biết tôi có nghe được khg và thật bất ngờ bà cho biết bà cũng vừa dự buổi mit-tinh về, vậy là tôi khg thể vờ nghệch ra được nữa, thảo nào... trò chuyện 1 lúc bà làm cơm đãi chúng tôi, qua thăm hỏi biết tôi đã từng ở Phnom Penh bà nhận là 'đồng hương', bà từng ở PP thời con gái, sau khi có chồng mới theo về Battambang... rồi chiến tranh... phiêu dạt...
     Gần 1 năm sau tôi mới gặp lại bà lần thứ 2. Lúc đó khoảng tháng 4 - 5/81, Phong ra quân rồi và tôi cũng đã 2 lần chuyển công tác, lúc này đang là trợ lý TS E. Lần đó, sau khi triễn khai phương án tác chiến trên sơ đồ, đích thân ET Ba Sen đi cùng TS và đoàn CB các đơn vị liên quan kiểm tra thực địa lần cuối đồng thời xác định và giao nhiệm vụ tại thực địa. Đoàn lên đường từ 4g chiều, kiểm tra mục tiêu và hợp đồng các thứ xong rút về tới Sô-ri-ya đâu 1 - 2g sáng. Khi về tôi đi trong đội hình TS D3, lã người vì đói tôi hỏi thằng Nguyệt B trưởng TS "Mày biết nhà bà già thằng Ng. khg?", vì lúc đó có cố gắng về tới cơ quan thì cũng chẳng có gì cho vô bụng đâu phải như ở đơn vị; nó nói biết, vậy là 2 ae bấm nhau tách đoàn lần mò tới trước nhà 'bà già'. Tôi kêu cửa "Miing ơi" (cô ơi), nghe trong nhà có tiếng động khẻ rồi im, tôi kêu lần nữa "Miing ơi, kh'nhum mít Phong nís" (cô ơi, con bạn Phong đây), lần này 'bà già' mới lên tiếng và có người rục rịch mở cửa. Khi 2 ae vô nhà rồi 'bà già' mới nói "Nghe kêu lần đầu má nghĩ là con rồi, nhưng chờ con kêu lần nữa nghe kỹ cho chắc mới dám mở cửa" vậy là 'bà già' rất thính tai (mà chắc dân vùng chiến sự phải vậy), bà nhận ra tôi qua giọng nói dù mới gặp 1 lần và có lẽ qua cách gọi đặc biệt của tôi - khg gọi Me. Phải nói là bà rất tinh ý, phát hiện ra thực chất của chuyến thăm đặc biệt bèn nhanh chóng nấu nước, loáng cái 2 tô mì được bày lên giường, bà giục 2 ae ăn, đến nước này khg còn khách khí gì 2 thằng ra tay liền. Bà lặng lẻ pha trà xong khg quên bỏ thêm bao samit, thật chu đáo. Sau khi chúng tôi đã tươi tỉnh lại rồi bà mới khẻ khàng hỏi thăm vài câu rồi nói chúng tôi có mệt thì ngủ đi sáng về. Chắc bà cũng láng máng biết tôi đã chuyển công tác và đang trên đường đi công tác về, mấy hôm sau thì diễn ra trận đánh S'rás-tức của D3. 
     Từ dạo đó tôi chưa gặp lại bà lần nào cho mãi tới 31 năm sau, ôi "bà má Sô-ri-ya".
,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,

    Lúc trước tụi tui coi thường sống chết lắm ,chết kiểu nào cũng được miễ̉n là hy sinh trong khi làm nhiệm vụ (chứ đừng tự thương).Bởi thế không biết khẩu hiệu của E4 hay của F5 là 1 cây súng được 15 ngày phép (tìm và diệt).Tất cả đều hăng hái coi thường cái chết chỉ tìm và diệt ddde963 thu được súng thôi(chiến công mà).Danh tiếng F5 từ lúc mấy anh trong đợt Hồng Quân đánh đâu thắng đó đã̉ làm cho tụi Pốt sợ rồi thêm tìm và diệt nửa nổi sợ tăng gấp đôi...Chỉ khi đồng đội hy sinh thì lòng căm thù của mình cũng tăng gấp đôi bạn có hiểu không? Nhưng sự thật vẫ̉n là thật thì hơi mếch lòng...mong các bác thông cảm.

 Chiến tranh thì ai cũng biết đó là tận cùng của sự gian khổ và hy sinh, sự trần trụi của chiến tranh là người lính ai cũng hiểu, ai cũng thấy và các đơn vị của ta trên chiến trường K thì đơn vị nào cũng từng nếm trải ở cuộc chiến tranh "không giống ai" ấy về chiến thuật tác chiến. Phải nói cho đúng và rõ ràng ra thì trong chiến dịch giải phóng K đầu năm 1979 các đơn vị của ta tấn công lướt, đánh và chiếm giữ những vị trí cơ bản, quan trọng cùng các trục lộ trên đất K, đẩy Pốt ép sát đến biên giới Thái, ta hy vọng Thái sẽ khóa chặt cổng hướng đó ở cuộc chiến tranh này, không ngờ Thái dung túng cho Pốt nên mở cửa cho Pốt nằm trên đất Thái chống phá QTN VN, điều quan trọng nữa là ta chưa đánh cho Pốt tan giã hoặc bị tiêu diệt hoàn toàn nên phần lớn các đơn vị chính quy của Pốt đã chạy hết sang Thái cả.

 Vì vậy sau này chiến tranh du kích của Pốt ở K thì Sư đoàn 5 là sư đoàn đầu sóng ngọn gió ở hướng cửa khẩu Poipet luôn đối diện với những sư đoàn thiện chiến cũ của Pốt ở Thái Lan quay trở lại, nhất là sau này Pốt được quan thày tiếp ứng bổ sung thêm vũ khí đạn dược thì chúng mạnh hơn những gì chúng ta từng biết. Vì vậy vài trận đánh ở cấp thấp cỡ C D và cả cấp E quân Pốt có "trên cơ" cũng chỉ là sự nhất thời nào đó, còn ở trên cục diện toàn tuyến của F5 hay MT479 lúc đó thì Pốt cũng chẳng là cái quái gì hết.

 Tôi đọc bài và cả sửa bài cho các bạn thì thấy rằng bạn thaibao430 có vẻ trách móc cán bộ cấp sư đoàn không nghe ý kiến và báo cáo của B trưởng trinh sát D3 nên đã để trận đánh có những tổn thất không đáng có. Thực chất chuyện này không hề dễ như lính tráng cấp dưới nghĩ hay nhìn thấy hoặc trực tiếp tham gia, cấp E F cũng có những bộ phận trinh sát cùng ban Tham mưu, tác chiến để có những thông tin cần thiết với sự tổng hợp và lên phương án của 1 tập thể cán bộ chỉ huy chứ không đơn giản do duy nhất 1 người quyết định, sự biến đổi trong chiến tranh là muôn màu, muôn vẻ và tập thể quyết định sai, cá nhân nhận xét đúng cũng là chuyện bình thường, điều đó không có nghĩa là cấp trên không lắng nghe hay họ dốt nát gì trong chiến đấu. Mọi phương án chiến đấu đều được các cấp thông qua với sự đồng lòng nhất chí cùng phê duyệt cả còn cụ thể chiến đấu thì tùy cơ mà ứng biến ở từng bộ phận nhỏ trong chiến trận.

 À quên còn chuyện này nữa bạn thaibao430. Không ai gọi M113 là xe tăng cả, thực tế nó là thiết giáp M113. Tôi không tin cán bộ F5 nào đó đủ "độ to" đến mức trên cả quyết định của BQP mà ra quyết định cho lính trong đơn vị mình: Diệt địch, thu súng ở thời điểm tháng 9 10.1979 là được đi phép 15 ngày. Lệnh Tổng động viên đầu năm 1979 với nhiều mệnh lệnh của thời chiến. Cắt toàn bộ phép tắc của SQ và binh sỹ, phải gần giữa năm 1980 thì chế độ nghỉ phép cho SQ mới bắt đầu được thực hiện trở lại, còn với lính tráng thì vẫn là mút chỉ. Nếu ở thời điểm này ở đơn vị tôi mà có chế độ này thì có lẽ chẳng còn ai chiến đấu vì ai cũng đang đi nghỉ phép cả rồi, kể cả anh nuôi, phục vụ. Grin